Şuara Suresi

1

طٰسٓمٓۜ ١

Tâ, sin, mim.

Tâ-Sîn-Mîm![³¹⁶⁸] [3168] Mukatta’ât için iniş sürecinde ilk geçtiği yer olan Kalem 1’in ilk notuna bakınız.— M.İslamoğlu

26:1

2

تِلْكَ اٰيَاتُ الْكِتَابِ الْمُب۪ينِ ٢

Tilke âyâtul kitâbil mubîn(mubîni).

BUNLAR açık ve açıklayıcı olan[³¹⁶⁹] Kitâb’ın âyetleridir. [3169] Mubîn, geçişsiz ve geçişlidir. Özünde açık ve nesnesini açıklayıcıdır. Âyetle ilgili farklı bir çeviri imkânı için bkz: 12:1, not 2. Vahye inananlardan yüceltici bir edayla, “Biz bu yüce mesajı anlayamayız!” ya da inanmayanlardan aşağılayıcı bir edayla “Bu ne anlaşılmaz, karmaşık metin böyle?” türünden her iddiayı daha baştan red içindir. Mubîn olan Kur’an vahyine “İnanmıyorum” diyenler olacaktır, fakat kimse “anlamıyorum” diyemez. Zira konuşan hiç kimse anlaşılmamak için konuşmaz. Hele Allah hiç!..— M.İslamoğlu

26:2

3

لَعَلَّكَ بَاخِعٌ نَفْسَكَ اَلَّا يَكُونُوا مُؤْمِن۪ينَ ٣

Lealleke bâhıun nefseke ellâ yekûnû mu’minîn(mu’minîne).

Mü’min olmuyorlar diye neredeyse kendini helâk edeceksin.[³¹⁷⁰] [3170] Allah’ın kulları helâk olmasın diye kendini helâk etmek... “Alemlere rahmet” olanın şefkat ve merhametinin ulaştığı zirvenin belgesi. Allah Rasûlü’nün bu örnekliği, İslâm’ın bir şefkat hareketi olduğunun en çarpıcı göstergesidir.— M.İslamoğlu

26:3

4

اِنْ نَشَأْ نُنَزِّلْ عَلَيْهِمْ مِنَ السَّمَٓاءِ اٰيَةً فَظَلَّتْ اَعْنَاقُهُمْ لَهَا خَاضِع۪ينَ ٤

İn neşe’ nunezzil aleyhim mines semâi âyeten fe zallet a’nâkuhum lehâ hâdıîn(hâdıîne).

Eğer tercih etseydik onlara semadan öyle bir kudret delili indirirdik ki, onun karşısında (mecburen) boyun büker, baş eğerlerdi.[³¹⁷¹] [3171] Sözgeliminden âyetin sonu zımnen şöyle biter: ..fakat dilemedik. “Boyun bükmek” çaresiz kalmayı, “baş eğmek” ise mecburi itaati ifade eder. Sözün özü: İman değerini, insanın hür iradesiyle yaptığı özgür seçimden alır.— M.İslamoğlu

26:4

5

وَمَا يَأْت۪يهِمْ مِنْ ذِكْرٍ مِنَ الرَّحْمٰنِ مُحْدَثٍ اِلَّا كَانُوا عَنْهُ مُعْرِض۪ينَ ٥

Ve mâ ye’tîhim min zikrin miner rahmâni muhdesin illâ kânû anhu mu’ridîn(mu’ridîne).

Ama onlara Rahmân’ın katından yeni bir hatırlatıcı mesaj gelse, kesinlikle ondan yüz çevirirler.— M.İslamoğlu

26:5

6

فَقَدْ كَذَّبُوا فَسَيَأْت۪يهِمْ اَنْبٰٓؤُ۬ا مَا كَانُوا بِه۪ يَسْتَهْزِؤُ۫نَ ٦

Fe kad kezzebû fe seye’tîhim enbâu mâ kânû bihî yestehziûn(yestehziûne).

Nitekim işte (bunu) da yalanladılar. Buna rağmen, alay edip durdukları haberler yine de karşılarına çıkacaktır.[³¹⁷²] [3172] Zımnen: Reddedilme ihtimaline bakarak hakikate davet sorumluluğu terk edilemez.— M.İslamoğlu

26:6

7

اَوَلَمْ يَرَوْا اِلَى الْاَرْضِ كَمْ اَنْبَتْنَا ف۪يهَا مِنْ كُلِّ زَوْجٍ كَر۪يمٍ ٧

E ve lem yerev ilel ardı kem enbetnâ fîhâ min kulli zevcin kerîm(kerîmin).

Peki, şimdi onlar yeryüzüne bakıp da orada her çiftin iyi ve yararlı olanını[³¹⁷³] bitirdiğimizi hiç mi görmezler? [3173] Kerîm: Türünün en iyisi olan, ait olduğu türe keramet kazandıran. Bitkilerin dahi “kerim”i olsun da, insanın “kerimi” olmasın mı?— M.İslamoğlu

26:7

8

اِنَّ ف۪ي ذٰلِكَ لَاٰيَةًۜ وَمَا كَانَ اَكْثَرُهُمْ مُؤْمِن۪ينَ ٨

İnne fî zâlike le âyeh(âyeten), ve mâ kâne ekseruhum mu’minîn(mu’minîne).

Elbet bunda da alınacak bir ders mutlaka vardır; fakat insanların çoğu yine de inanmayacaklardır:[³¹⁷⁴] [3174] Bir önceki âyette geçen kerîm ile buradaki “insanların çoğu” arasında zımnî bir karşıtlık vardır. Kaliteli olanın az olduğu vurgusunu taşır. Allah Rasûlü bu hakikati şöyle ifade eder: “İnsanlar develere benzer. Bazen yüzü bir arada bulunur da, içlerinden binecek bir tane bile bulamayabilirsin” (Buhârî).— M.İslamoğlu

26:8

9

وَاِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ الْعَز۪يزُ الرَّح۪يمُ۟ ٩

Ve inne rabbeke le huvel azîzur rahîm(rahîme).

ne ki senin Rabbin sınırsız rahmet sahibi olan O yüceler yücesidir.[³¹⁷⁵] [3175] Bu iki âyet, bu sûrede tam sekiz kez önümüze çıkar. Hepsi de birbiriyle aynı lafzı taşımalarına rağmen nakarat anlamında bir tekrar sayılamazlar. Bu âyetler, doğrudan sonlarında yer aldıkları olgu ve olaylara vurgu yapmaktadırlar. Parantez içi açıklamalarımızın gerekçesi de, bu vurgu farklılıklarını göstermek içindir.— M.İslamoğlu

26:9

10

وَاِذْ نَادٰى رَبُّكَ مُوسٰٓى اَنِ ائْتِ الْقَوْمَ الظَّالِم۪ينَۙ ٠١

Ve iz nâdâ rabbuke mûsâ eni’til kavmez zâlimîn(zâlimîne).

HANİ bir zamanlar Rabbin Musa’ya şöyle nida etmişti: “Şu zalimler güruhuna git;— M.İslamoğlu