Hümeze Suresi

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ

وَيْلٌ لِكُلِّ هُمَزَةٍ لُمَزَةٍۨۙ ١

Veylun li kulli humezetin lumezeh(lumezetin).

GİZLİ-açık, arkadan-önden sürekli iftira atıp kara çalan, çekiştirip ayıp kusur arayan herkese yazıklar olsun![⁵⁸⁸⁷] [5887] Humeze-lumeze gibi kavram çiftleri, tıpkı muzzemmil-muddessir çifti gibi genelde bir mânanın iki kutbunu ifade ederler. “Gizli-açık, arkadan-önden” çevirisinin gerekçesi budur. Kur’an’daki tüm kullanımlarından yola çıkarak el-hemzin arkadan el-lemzin de yüzüne yapılan çekiştirme ve karalama olduğunu söyleyebiliriz. Niçin ism-i fail olarak hemmâz ve lemmâz gelmemiş sorusunun cevabı açıktır: Günahkârı değil günahı hedef almak için.— M.İslamoğlu

وای بر هر عیب جوی بدگوی!— IRI — H.Ansarian

104:1

اَلَّذ۪ي جَمَعَ مَالاً وَعَدَّدَهُۙ ٢

Ellezî cemea mâlen ve addedeh(addedehu).

Mal yığan ve onu sayıp duran işte bu tiptir;[⁵⁸⁸⁸] [5888] Lafzen: “onu sayan” veya “onu yığdıkça yığan”.— M.İslamoğlu

همان که ثروتی فراهم آورده و [پی در پی] آن را شمرد [و ذخیره کرد.]— IRI — H.Ansarian

104:2

يَحْسَبُ اَنَّ مَالَهُٓ اَخْلَدَهُۚ ٣

Yahsebu enne mâlehû ahledeh(ahledehu).

o, malının kendisini ölümsüz yapacağını sanmaktadır.— M.İslamoğlu

گمان می کند که ثروتش او را جاودانه خواهد کرد.— IRI — H.Ansarian

104:3

كَلَّا لَيُنْبَذَنَّ فِي الْحُطَمَةِۘ ٤

Kellâ le yunbezenne fîl hutameh(hutameti).

Hayır, aksine o kırıp geçiren ve iliklere işleyen bir ateşin dibine savurulacak.— M.İslamoğlu

این چنین نیست، بی تردید او را در آن شکننده، اندازند؛— IRI — H.Ansarian

104:4

وَمَٓا اَدْرٰيكَ مَا الْحُطَمَةُۜ ٥

Ve mâ edrâke mel hutameh(hutametu).

Sahi sen nereden bileceksin kırıp geçiren ateş nedir?— M.İslamoğlu

و تو چه می دانی آن شکننده چیست؟— IRI — H.Ansarian

104:5

نَارُ اللّٰهِ الْمُوقَدَةُۙ ٦

Nârullâhil mûkadeh(mûkadetu).

O Allah’ın tutuşturulmuş ateşidir.— M.İslamoğlu

آتش برافروخته خداست— IRI — H.Ansarian

104:6

اَلَّت۪ي تَطَّلِعُ عَلَى الْاَفْـِٔدَةِۜ ٧

Elletî tettaliu alel ef’ideh(ef’ideti).

O öyle bir ateştir ki, bütün bir iç dünyalarını[⁵⁸⁸⁹] kaplayarak yükselir:[⁵⁸⁹⁰] [5889] Duygunun kalpteki en yoğun halini ifade eden fuâdın çoğulu olan ef’ideh, duyma ve düşünme, bilme ve inanma gibi insanî yeteneklerin tümüne birden delâlet eder. Kalp hem maddî/fizikî hem mânevî mânada kullanılırsa da, ef’ideh yalnızca mânevî duyular için kullanılır. Çoğul geldiğinde “insanın bütün bir iç dünyasını”, yani “gönlü” ifade eder (11:120, not 138). [5890] Tettali‘u fiili bu ateşin dışarıdan değil içeriden dışarıya yükseleceğini, içinden yanıp dışını yakacağını ifade eder. Adeta emanet edilen fıtratın, bastırılan vicdanın, saptırılan bilincin, güdülerin emrine verilen bilinçaltının ve duyguların, kendilerini Allah’tan mahrum eden sahiplerinden intikam almak için yaktığı bir ateştir.— M.İslamoğlu

[آتشی] که بر دل ها برآید و چیره شود.— IRI — H.Ansarian

104:7

اِنَّهَا عَلَيْهِمْ مُؤْصَدَةٌۙ ٨

İnnehâ aleyhim mu’sadeh(mu’sadetun).

İşte o ateş onların üzerine güdümlenmiştir;— M.İslamoğlu

آن آتش بر آنان سربسته است [که هیچ راه گریزی از آن ندارند؛]— IRI — H.Ansarian

104:8

ف۪ي عَمَدٍ مُمَدَّدَةٍ ٩

Fî amedin mumeddedeh(mumeddedetin).

uzayıp giden parmaklıklar arasında (kendi zindanlarına mahkûm olacaklardır).— M.İslamoğlu

[آتشی] در ستون هایی بلند و کشیده.— IRI — H.Ansarian

104:9

Hümeze

Not Ekle