Tur Suresi

1

وَالطُّورِۙ ١

Vet tûri.

(Sînâ) dağına,¹ 1 Tûr-i Sînâ: Hz. Mûsâ (a.s)’a Tevrat’ın verildiği dağın adıdır. Tûr: Süryanicede “dağ” demektir. (Beyzavî) Sînâ isminin Bâbil ay tanrısı “Sin”den, dağın bulunduğu bölgenin Mısır sınırındaki “Sin/Sun” adlı kasabadan veya “yanan çalılık” anlamındaki İbrânîce “seneh”ten geldiği rivayet edilir. Kur’ân-ı Kerîm’de Sînâ, “dağ” anlamındaki “tûr” kelimesiyle birlikte “Tûr-i Seynâ” (Mü’minûn: 20) ve Tûr-i Sînîn (Tîn: 2) şeklinde iki defa geçmekte olup “tûr” kelimesi yalnız kullanıldığında da (Tûr: 1) “Sînâ Dağı”nı tanımlamaktadır. İslâm âlimleri, dağın yarımadadaki konumuyla ilgili bilinen görüşleri aktarmakla birlikte daha çok Sînâ Dağında Hz. Musa’ya indirilen vahyin mesajı üzerinde durmuşlardır. Kur’an’da Allah Sînâ’ya yemin etmektedir (Tûr: 1, Tîn: 2). Hz. Mûsâ’nın Allah’ı görmek istemesi üzerine Allah bu dağa tecelli etmiş ve dağ parçalanmıştır (A’râf: 143). Allah, Mûsâ’ya dağın sağ tarafından seslenmiş (Meryem: 52, Tâhâ: 80, Kasas: 29, 46), İsrâil Oğullarından söz almak için dağ üzerlerine kaldırılmıştır. (Bakara: 63, 93, Nisâ: 154, A’râf: 171) Genellikle tasavvuf kaynaklarında ve halk arasında kullanılan “tur dağı” ifadesi yanlış bir kullanımdır. En doğrusunu Allah bilir.— M. Türk

52:1

2

وَكِتَابٍ مَسْطُورٍۙ ٢

Ve kitâbin mestûrin.

2,3. Yayılmış ince deri üzerine, yazılmış kitaba,¹ 1 Tûr’dan sonra bu muntazaman yazılmış kitabın “Tevrat” olması anlaşılabilirse de (كِتَاب) kelimesinin nekra olarak ifade edilmesi; bunun henüz tanınmadık başka bir kitap olduğunu andırır. İsra: 13. ayette: “(Bir de) kıyamet günü o (insanın) önüne (dünyada tüm yaptıklarının) apaçık yazıldığı bir kitap çıkarırız.” Buyurulduğuna göre bu kitabın amel defteri olması en tercih edilen manadır. Levh-i mahfuz veya yeni bir kitap olmak itibariyle Kur’an olması da düşünülebilir. (Elmalılı)— M. Türk

52:2

3

ف۪ي رَقٍّ مَنْشُورٍۙ ٣

Fî rakkın menşûrin.

2,3. Yayılmış ince deri üzerine, yazılmış kitaba,¹ 1 Tûr’dan sonra bu muntazaman yazılmış kitabın “Tevrat” olması anlaşılabilirse de (كِتَاب) kelimesinin nekra olarak ifade edilmesi; bunun henüz tanınmadık başka bir kitap olduğunu andırır. İsra: 13. ayette: “(Bir de) kıyamet günü o (insanın) önüne (dünyada tüm yaptıklarının) apaçık yazıldığı bir kitap çıkarırız.” Buyurulduğuna göre bu kitabın amel defteri olması en tercih edilen manadır. Levh-i mahfuz veya yeni bir kitap olmak itibariyle Kur’an olması da düşünülebilir. (Elmalılı)— M. Türk

52:3

4

وَالْبَيْتِ الْمَعْمُورِۙ ٤

Vel beytil ma’mûri.

Ma’mûr eve,¹ 1 Beyt’ül-Ma’mur: Ma’mûr, bayındır, bakımlı ev demektir. Müfessirler bu Ayet-i Kerime’de sözü geçen Beyt’ül-Ma’mûr’u genellikle, “yedinci kat semada, Kâbe’nin üst hizasında bulunan bir ev” olarak tefsir etmişlerdir. Ve “onu günde yetmiş bin melek namaz kılmak ve tavaf etmek için ziyaret eder ve kıyamete kadar da bir daha geriye dönmezler” demişlerdir. (İbnu Kesîr, Elmalılı, Beydâvî). Hasan el-Basrî de: “Bu beyt’ten kastedilenin Kâbe olduğunu, Allah’ın onu her sene pek çok kişi ile mamur kıldığını, bir yerin mamur olmasının ise geleni ve gideninin çok olup güzel bakılması manasından mecaz olduğunu” söylemiştir. Mirac’la ilgili meşhûr hadiste de Beyt’ül-Ma’mur’dan bahsedilir. (Buhârî) Tasavvuf ekolleri, Beyt’ül-Ma’mûr’u, "müminin kalbi" olarak anlamaya çalışarak tüm konularda olduğu gibi bunu da sulandırmışlardır. En doğrusunu Allah bilir.— M. Türk

52:4

5

وَالسَّقْفِ الْمَرْفُوعِۙ ٥

Ves sakfil merfûi.

Yükseltilmiş tavana,¹ 1 Yani gökyüzüne veya cennetin seması olan arş’a…— M. Türk

52:5

6

وَالْبَحْرِ الْمَسْجُورِۙ ٦

Vel bahril mescûri.

Kaynatılmış denize¹ yemin olsun ki, 1 Mescur: Farklı birkaç anlama gelir. 1. Alevlendirilmiş, kızdırılmış demektir. Kıyamet koparken denizler ateş olup kaynatılacak onunla Cehennem kızıştırılacaktır. 2. Dolgun, taşkın demek olup, Bahr-i Muhît manasına gelebilir. 3. Muhtelıt, karışkan, suyu birbirine veya tatlısı acısına karışan demek de olabilir. 4. Sina Dağı karinesiyle bu denizin, Firavunun helâk edildiği “Kızıl Deniz” olma ihtimâli daha kuvvetlidir.— M. Türk

52:6

7

اِنَّ عَذَابَ رَبِّكَ لَوَاقِـعٌۙ ٧

İnne azâbe rabbike le vâkı’un.

Rabbinin azabı mutlaka gerçekleşecektir.— M. Türk

52:7

8

مَا لَهُ مِنْ دَافِـعٍۙ ٨

Mâ lehu min dâfiin.

Ve o (azaba) engel olacak, hiçbir şey de yoktur.— M. Türk

52:8

9

يَوْمَ تَمُورُ السَّمَٓاءُ مَوْراًۙ ٩

Yevme temûrus semâu mevren.

9,10. O (kıyamet) günü gök, sarsıldıkça sarsılacak, dağlar ise yerinden oynayacaktır.— M. Türk

52:9

10

وَتَس۪يرُ الْجِبَالُ سَيْراًۜ ٠١

Ve tesîrul cibâlu seyrâ(seyren).

9,10. O (kıyamet) günü gök, sarsıldıkça sarsılacak, dağlar ise yerinden oynayacaktır.— M. Türk