Ahkaf Suresi

1

حٰمٓ ١

Hâ mîm.

Hâ, Mîm.— M. Türk

46:1

2

تَنْز۪يلُ الْكِتَابِ مِنَ اللّٰهِ الْعَز۪يزِ الْحَك۪يمِ ٢

Tenzîlul kitâbi minallâhil azîzil hakîm(hakîmi).

Bu Kitabın indirilmesi, O çok güçlü, hüküm (ve hikmet) sahibi olan Allah’ın katındandır.¹ 1 Aynı âyet için Bk. (Mü’min: 2, Casiye: 2)— M. Türk

46:2

3

مَا خَلَقْنَا السَّمٰوَاتِ وَالْاَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَٓا اِلَّا بِالْحَقِّ وَاَجَلٍ مُسَمًّىۜ وَالَّذ۪ينَ كَفَرُوا عَمَّٓا اُنْذِرُوا مُعْرِضُونَ ٣

Mâ halaknes semâvâti vel arda ve mâ beyne humâ illâ bil hakkı ve ecelin musemmâ(musemmen), vellezîne keferû ammâ unzirû mu’ridûn(mu’ridûne).

Biz gökleri, yeri ve her ikisinin arasındakileri ancak şaşmaz (kural)larla ve belirli bir süre ile¹ yarattık. Kâfirler ise, uyarıldıkları şeyden hâlâ yüz çeviriyorlar. 1 Gökler ve yer yani madde, ezeli olmadığı gibi ebedi de değildir. Hele hele yaratanıyla asla ve asla aynı şey hiç değildir ve günü gelince sona erecektir. Bu ayet; “Allah’ı her şeyin dışında görecek yerde, Allah’ın yarattığı her şeyde ve hatta her şeyi, Allah olarak gören” Vahdet-i Vücud felsefesinin ve materyalist düşüncelerin tamamını reddeder.— M. Türk

46:3

4

قُلْ اَرَاَيْتُمْ مَا تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللّٰهِ اَرُون۪ي مَاذَا خَلَقُوا مِنَ الْاَرْضِ اَمْ لَهُمْ شِرْكٌ فِي السَّمٰوَاتِۜ ا۪يتُون۪ي بِكِتَابٍ مِنْ قَبْلِ هٰذَٓا اَوْ اَثَارَةٍ مِنْ عِلْمٍ اِنْ كُنْتُمْ صَادِق۪ينَ ٤

Kul ereeytum mâ ted’ûne min dûnillâhi erûnî mâzâ halakû minel ardı em lehum şirkun fîs semâvât(semâvâti), îtûnî bi kitâbin min kabli hâzâ ev esâretin min ilmin in kuntum sâdikîn(sâdikîne).

(Ey Muhammed! Onlara): “Sizin Allah’ın berisinde taptıklarınızın, (ne olduklarını) hiç biliyor musunuz?¹ Gösterin bana! Yeryüzündeki neyi onlar yarattılar? Ya da onların göklerde bir ortaklıkları mı var? Eğer doğru söylüyorsanız, bu (Kur’an)’dan önce size indirilmiş bir kitap veya (elinizde) bir bilgi kalıntısı² varsa, getirin bana.” de. 1 Yani Allah’ı inkâr etmeden, Onun berisinde, Ondan daha fazla önem verdiğiniz, Onun sıfatlarından bir kısmını taşıdıklarına inandığınız veya Onun sıfatlarından bir kısmını kendilerine vererek ilâhlaştırdığınız, putlar veya putlaştırılmış kimselerinizin ne olduklarını hiç biliyor musunuz? Ve onların kendilerinden menkul kerametler, rüyalar, keşifler, murakabeler adı altında uydurdukları emirlerine, yasaklarına ve arzularına itaat ederek Allah’a isyan ediyorsunuz. Şüphesiz böyle yapmak, gerek Allah’ı inkâr ederek olsun, gerek olmasın ilahlık manasında onları Allah’a ortak yapmaktır. Bunların bir kısmı bu şirki açıkça söylerler. Firavunlara, Nemrutlara denildiği gibi onlara açıktan rabbimiz, tanrımız derler ve onlara aynı cinsten, oğullar, kızlar isnat ederler. Diğer bir kısmı da açıkça söylemeseler bile aynı muameleyi yaparlar, onları Allah sever gibi severler, veli-i nimet tanırlar, Allah’a yapılacak şeyleri onlara yaparlar. Allah’ın rızasını düşünmeden onların rızalarını kazanmaya çalışırlar, Allah’a isyan olan şeylerde bile onlara itaat ederler. Hatta Allah’ın ayetlerini bile efendilerinin zırvalarının önüne alamazlar. Allah’tan çok onlardan, Allah’ın ahiret azabından çok efendilerinin şefkat tokadından, çarpmasından hatta bir yan bakışından bile korkarlar. Eğer bunlar, efendilerinden veya putlarından korktuklarının yarısı kadar Allah’tan korksalar mutlaka kurtuluşa erenlerden olurlar. 2 İlim sayılabilecek bir eser, evvelki Peygamberlerin ilimlerinden kalma bir ilim, yâhud bari toz üstüne yazılmış bir yazı. (Elmalılı)— M. Türk

46:4

5

وَمَنْ اَضَلُّ مِمَّنْ يَدْعُوا مِنْ دُونِ اللّٰهِ مَنْ لَا يَسْتَج۪يبُ لَـهُٓ اِلٰى يَوْمِ الْقِيٰمَةِ وَهُمْ عَنْ دُعَٓائِهِمْ غَافِلُونَ ٥

Ve men edallu mimmen yed’û min dûnillâhi men lâ yestecîbu lehu ilâ yevmil kıyâmeti ve hum an duâihim gâfilûn(gâfilûne).

Allah’ı bırakıp da; kıyamet gününe kadar kendisine cevap veremeyecek ve kendilerine ibâdet edildiğinden haberi bile olmayan şeylere tapandan, daha sapkın kim olabilir?— M. Türk

46:5

6

وَاِذَا حُشِرَ النَّاسُ كَانُوا لَهُمْ اَعْدَٓاءً وَكَانُوا بِعِبَادَتِهِمْ كَافِر۪ينَ ٦

Ve izâ huşiren nâsu kânû lehum a’dâen ve kânû bi ibâdetihim kâfirîn(kâfirîne).

Bütün insanlar, (âhirette) bir araya toplandığı zaman, (taptıkları ilâhları) onlara düşman kesilir ve onların (kendilerine) ibâdet etmelerini de inkâr ederler.— M. Türk

46:6

7

وَاِذَا تُتْلٰى عَلَيْهِمْ اٰيَاتُنَا بَيِّنَاتٍ قَالَ الَّذ۪ينَ كَفَرُوا لِلْحَقِّ لَمَّا جَٓاءَهُمْۙ هٰذَا سِحْرٌ مُب۪ينٌۜ ٧

Ve izâ tutlâ aleyhim âyâtunâ beyyinâtin kâlellezîne keferû lil hakkı lemmâ câehum hâzâ sihrun mubîn(mubînun).

Kendilerine apaçık olan âyetlerimiz okunduğunda o kâfirler, kendilerine gelen bu gerçekler için: “Bu, apaçık bir büyüdür.” dediler.— M. Türk

46:7

8

اَمْ يَقُولُونَ افْتَرٰيهُۜ قُلْ اِنِ افْتَرَيْتُهُ فَلَا تَمْلِكُونَ ل۪ي مِنَ اللّٰهِ شَيْـٔاًۜ هُوَ اَعْلَمُ بِمَا تُف۪يضُونَ ف۪يهِۜ كَفٰى بِه۪ شَه۪يداً بَيْن۪ي وَبَيْنَكُمْۜ وَهُوَ الْغَفُورُ الرَّح۪يمُ ٨

Em yekûlûnefterâh(yekûlûnefterâhu), kul iniftereytuhu fe lâ temlikûne lî minallahi şey’â(şey’en), huve a’lemu bi mâ tufîdûne fîh(fîhi), kefâ bihî şehîden beynî ve beynekum ve huvel gafûrur rahîm(rahîmu).

Yoksa (müşrikler de): “O (Kur’an’ı Muhammed) kendisi uydurdu.” mu diyorlar? (Sen onlara): “Eğer onu ben uydursaydım, Allah’tan bana (gelecek cezâyı) savmaya sizin gücünüz yetmezdi. Hem sizin o (Kur’an) hakkında yapmakta olduklarınızı O (Allah), çok iyi bilir. Benimle sizin aranızda şâhit olarak da O yeter. Zîrâ bağışlayan ve esirgeyen, sadece Odur.” de.— M. Türk

46:8

9

قُلْ مَا كُنْتُ بِدْعاً مِنَ الرُّسُلِ وَمَٓا اَدْر۪ي مَا يُفْعَلُ ب۪ي وَلَا بِكُمْۜ اِنْ اَتَّبِعُ اِلَّا مَا يُوحٰٓى اِلَيَّ وَمَٓا اَنَا۬ اِلَّا نَذ۪يرٌ مُب۪ينٌ ٩

Kul mâ kuntu bid’an miner rusuli ve mâ edrî mâ yuf’alu bî ve lâ bikum, in ettebiu illâ mâ yûhâ ileyye ve mâ ene illâ nezîrun mubîn(mubînun).

“Ben peygamberliği ilk defa iddiâ eden birisi değilim,¹ (ileride) bana ve size ne yapılacağını da bilmiyorum. Ben ancak bana vahyolunana tâbi olurum ve ben sadece apaçık bir uyarıcıdan başka bir şey değilim.” de.² 1 Yani ben, daha önce hiç örneği görülmemiş, yeni türemiş, türedi, yani ilk olarak Peygamberlik iddia eden yahut hiç bir Peygambere benzemeyen ve kendi kendine Allah’ın izni olmaksızın bir takım örneksiz şeyler ortaya koyan birisi değilim. Âyetin bu bölümü, “Ben hiç örneği görülmemiş, yeni türemiş bir peygamber değilim.” şeklinde tercüme edilebilir. 2 Ümm’ül-Alâ’; biz Medine’de muhacirleri kendi aramızda paylaşırdık. Bizim payımıza Osman b. Maz’un düşmüştü. O bizde iken vefat etti. Ben: “Allah’ın rahmeti üzerine olsun, Ey Saib’in babası! Allah sana mutlaka ikramda bulunacaktır” dedim. Bunun üzerine Efendimiz (s.a.v): “Allah’ın ona mutlak ihsanda bulunduğunu sana kim söyledi?” buyurdu. Ben: “Anam-babam sana feda olsun ey Allah’ın Rasulü! Allah ona değil de kime ikramda bulunacak?” dedim. Allah’ın Rasulü (s.a.v): “Ona ölüm geldi. Biz onda sadece hayır gördük. Allah’a yemin olsun ki ben onun cennete girmesini ümit ediyorum. Vallahi peygamber olduğum halde ben, bana da size de ne yapılacağını bilmiyorum” buyurdular. Ben de: “Vallahi bundan sonra hiç kimseyi tezkiye etmeyeceğim” dedim. (Kurtubi, Buhari) Bu ayeti ve hadisi, efendilerinin kendilerini toptan cennete göndereceğine veya dünyadayken kendilerine cennet vadetmelerine inananların iyi düşünmeleri ve Allah’ın hiçbir kulunun Allah’ı ve Allah’ın elçilerini geçemeyeceklerini asla unutmamak gerekir.— M. Türk

46:9

10

قُلْ اَرَاَيْتُمْ اِنْ كَانَ مِنْ عِنْدِ اللّٰهِ وَكَفَرْتُمْ بِه۪ وَشَهِدَ شَاهِدٌ مِنْ بَن۪ٓي اِسْرَٓائ۪لَ عَلٰى مِثْلِه۪ فَاٰمَنَ وَاسْتَكْـبَرْتُمْۜ اِنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِم۪ينَ۟ ٠١

Kul e reeytum in kâne min indillâhi ve kefertum bihî ve şehide şâhidun min benî isrâîle alâ mislihî fe âmene vestekbertum innallahe lâ yehdîl kavmez zâlimîn(zâlimîne).

(Müşriklere de): “Ya inkâr edip durduğunuz bu (Kur’an)¹, Allah katından ise, ya da İsrâil oğullarından (Tevrât’ta onun özelliklerine) şâhit olan² her kişi³, o (kitabın)⁴ benzerini görünce derhal îman etmişse ve siz de büyüklük taslamışsanız (durumunuzun ne olacağını) biliyor musunuz? Elbette Allah zâlim bir toplumu, hak yola ulaştırmaz.” de. 1 Veya bu peygamber yani Hz. Muhammed… 2 İsrâil oğullarından şahadet ile îman eden şâhit hakkında Abdullah b. Selâm’dır denil miştir. Ancak, bu sûre mekkîdir. Abdullah b. Selâm ise Medîne’de Müslüman olmuştur. Fakat bazı müfessirler sûre, mekkî olmakla beraber bu âyetin medenî olduğunu söylemişlerse de bu rivâyetler, zayıf görülmüştür. Bazıları da bunun Mûsa (a.s) olduğunu söylemişlerse de bir sonraki "O, îman etmiş ve siz kibir içerisindesiniz" cümlesi bu kanaatle uyum sağlamamaktadır. Bazıları da burada “şahitten belirli bir şahıs kastedilmemektedir. Bundan maksat İsrail oğullarından sıradan bir şahıstır" demişlerdir. (İbnu Kesir) O zaman bu bölümü “Muhammed de Mûsa gibidir. İsrâil oğulları Tevrât’a ve Peygamberlerine îman ettiler, siz ise inkâr ettiniz.” şeklinde anlamak daha doğru olabilir. Bk. (Tefhim’ül Kur’an-Mevdudi) 3 (شَاهِدٌ) kelimesi cins ve nekra bir isim olduğu için bu şekilde tercüme edilmiştir. 4 (مِثْلِهِ)’deki zamir Kur’an’a veya Peygamberimize gidebilir. Ancak bu ayetin devamına bakılırsa bu zamirin Kur’an’a gitmesi daha uygundur.— M. Türk