Hümeze Suresi

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ

وَيْلٌ لِكُلِّ هُمَزَةٍ لُمَزَةٍۨۙ ١

Veylun li kulli humezetin lumezeh(lumezetin).

İnsanları arkadan diliyle çekiştiren,¹ kaş-göz hareketleriyle alay etmeyi âdet haline getirenlere² yazıklar olsun! 1 Hemz: El ile çimdiklemek, dürtmek, kakmak, vurmak demektir. (Nitekim mahmuz, bu mânâyadır.) Hümeze ise; çimdikçi, çekiştirici, ısırıcı, kakıştırıcı, vurucu, kırıcı, atıcı anlamlarına gelir. Örfteki anlamı ise; “inceden inceye ve geriden geriye hafife alarak, alay ederek, şunun bunun haysiyeti ile oynayıp incitmeyi, etini yiyerek yani gıybet ederek ayıplamayı âdet edinen” demektir. 2 Lemz: Asıl manası ayıplayıcı, saplayıcı demektir. Kaş göz kırparak işaret ederek eğlence sûretiyle birini diğerine göstermek demektir. Yani hümeze; el ile yüze karşı ve sözlü olarak, lümeze ise; dil ile arkadan ve gizlice insanları inciten ve haysiyetleriyle oynayan kimse demektir.— M. Türk

104:1

اَلَّذ۪ي جَمَعَ مَالاً وَعَدَّدَهُۙ ٢

Ellezî cemea mâlen ve addedeh(addedehu).

2,3. Onlar, sadece mal toplayıp onu tekrar tekrar sayarlar ve malının kendisini ebedîleştireceğini sanırlar.¹ 1 Bu âyetteki ism-i mevsulün, (كُلُّ)’den bedel olması ve 8. âyetteki (عَلَيْهِمْ)’deki çoğul zamirinin de buraya gönderilmesi sebebiyle tercüme çoğul yapılmıştır.— M. Türk

104:2

يَحْسَبُ اَنَّ مَالَهُٓ اَخْلَدَهُۚ ٣

Yahsebu enne mâlehû ahledeh(ahledehu).

104:3

كَلَّا لَيُنْبَذَنَّ فِي الْحُطَمَةِۘ ٤

Kellâ le yunbezenne fîl hutameh(hutameti).

Hayır (bu onların zannettikleri gibi değil.) Yemin olsun ki onlar, hutame’ye¹ atılacaktır. 1 Hutame: Önüne geleni kırıp geçirmek, yalayıp yutmak demektir. Âdeti olduğundan dolayı cehennemin bir adına da “Hutame” denilmiştir. Hutame, Hümeze lümeze vezninde “Hutame”, Kâria Sûresi’nde “haviye”, “narun hamiye”, Tekâsür Sûresi’nde de “cahim” diye ismi geçen cehennemin isimlerinden birisidir. Eski Türkçe’de cehenneme “Tamu” denilmiştir. (104/4)— M. Türk

104:4

وَمَٓا اَدْرٰيكَ مَا الْحُطَمَةُۜ ٥

Ve mâ edrâke mel hutameh(hutametu).

Bu hutame’nin tam gerçekliğini sana (Allah’tan başka) kim bildirebilir ki?— M. Türk

104:5

نَارُ اللّٰهِ الْمُوقَدَةُۙ ٦

Nârullâhil mûkadeh(mûkadetu).

6,7. O, kalplerin içine dahi işleyecek olan, Allah’ın (emriyle) yakılmış bir ateştir.— M. Türk

104:6

اَلَّت۪ي تَطَّلِعُ عَلَى الْاَفْـِٔدَةِۜ ٧

Elletî tettaliu alel ef’ideh(ef’ideti).

6,7. O, kalplerin içine dahi işleyecek olan, Allah’ın (emriyle) yakılmış bir ateştir.— M. Türk

104:7

اِنَّهَا عَلَيْهِمْ مُؤْصَدَةٌۙ ٨

İnnehâ aleyhim mu’sadeh(mu’sadetun).

8,9. O (cehennemin) kapıları, onların üzerine bir daha açılmamak üzere, kapatılacaktır.¹ 1 Bu âyet; “O (cehennemin) kapıları, onlar cehenneme kalaslar gibi atıldıktan sonra üzerlerine, kapatılacaktır.” diye de anlaşılabilir.— M. Türk

104:8

ف۪ي عَمَدٍ مُمَدَّدَةٍ ٩

Fî amedin mumeddedeh(mumeddedetin).

104:9

Hümeze

Not Ekle