Zümer Suresi

1

تَنْز۪يلُ الْكِتَابِ مِنَ اللّٰهِ الْعَز۪يزِ الْحَك۪يمِ ١

Tenzîlul kitâbi minallâhil azîzil hakîm(hakîmi).

Bu Kitabın indirilmesi, O çok güçlü, hüküm (ve hikmet) sahibi olan Allah’ın katındandır.¹ 1 Aynı âyet için Bk. (Casiye: 2, Ahkaf: 2)— M. Türk

39:1

2

اِنَّٓا اَنْزَلْـنَٓا اِلَيْكَ الْكِتَابَ بِالْحَقِّ فَاعْبُدِ اللّٰهَ مُخْلِصاً لَهُ الدّ۪ينَۜ ٢

İnnâ enzelnâ ileykel kitâbe bil hakkı fa’budillâhe muhlisan lehud dîn(dine).

(Ey Muhammed!) Şüphesiz Biz, bu Kitabı sana, gerçekleri açıklamak için indirdik. Öyleyse sen de dini içtenlikle Allah’a has kılarak, Ona ibâdet et.— M. Türk

39:2

3

اَلَا لِلّٰهِ الدّ۪ينُ الْخَالِصُۜ وَالَّذ۪ينَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِه۪ٓ اَوْلِيَٓاءَۢ مَا نَعْبُدُهُمْ اِلَّا لِيُقَرِّبُونَٓا اِلَى اللّٰهِ زُلْفٰىۜ اِنَّ اللّٰهَ يَحْكُمُ بَيْنَهُمْ ف۪ي مَا هُمْ ف۪يهِ يَخْتَلِفُونَۜ اِنَّ اللّٰهَ لَا يَهْد۪ي مَنْ هُوَ كَاذِبٌ كَفَّارٌ ٣

E lâ lillâhid dînul hâlis(hâlisu), vellezînettehazû min dûnihî evliyâ, mâ na’buduhum illâ li yukarribûnâ ilallâhi zulfâ, innallâhe yahkumu beynehum fî mâ hum fîhi yahtelifûn(yahtelifûne), innallâhe lâ yehdî men huve kâzibun keffâr(keffârun).

Şunu iyi bilin ki; tek tertemiz din, yalnızca Allah’a aittir.¹ Onu bırakıp da kendilerine bir takım dostlar edinenler:² “Biz, bunlara sadece bizi Allah’a daha fazla yaklaştırsınlar³ diye ibâdet ediyoruz.” diyorlar. Şüphesiz Allah, onların anlaşmazlığa düştükleri şeyler hakkında aralarında hüküm verecektir. Gerçekten Allah, inkâr eden yalancı kimseyi asla hak yola ulaştırmaz. 1 Halis din; “hiç şirk karışmamış, temiz ve halis tevhit dini, tam manasıyla şüphesiz din”, demektir. Bu ifâde; “halis ibâdet ancak Allah’a yapılır ve yapılmalıdır” diye de anlaşılabilir. 2 Allah denince, “kendisinden daha ilerisi, daha yükseği daha ötesi mümkün olmayan” denilmiş olduğu için Allah’ın üzerinde ilâh iddiasına kalkışmak mevzu bahis olamaz. Şirk koşanlar, hep Onun berisinden bir takım veliler, koruyucular edinmek isterler. İsterler amma Allah’tan başka velilere, sahiplere tutunanlar, gerek putlara ve gerek meleklere ve gerekse İsâ gibi peygamberlere ilâh diye sarılanlar, “Biz, bunlara sadece bizi Allah’a daha fazla yaklaştırsınlar diye ibadet ediyoruz.” diyerek tutunmaktadırlar. İşte esas şirk budur ve şirk bâtıldır. Mabutluk yalnız Allah’ın hakkıdır. Halîs din ancak Allah’ındır. (Elmalılı) 3 Bugün bazılarının efendilerini, şeyhlerini ve üstad dediklerini tarifleri müşriklerin bu ifadelerine ne kadar da benzemektedir.— M. Türk

39:3

4

لَوْ اَرَادَ اللّٰهُ اَنْ يَتَّخِذَ وَلَداً لَاصْطَفٰى مِمَّا يَخْلُقُ مَا يَشَٓاءُۙ سُبْحَانَهُۜ هُوَ اللّٰهُ الْوَاحِدُ الْقَهَّارُ ٤

Lev erâdallâhu en yettehıze veleden lastafâ mimmâ yahluku mâ yeşâu subhâneh(subhânehu), huvallâhul vâhıdul kahhâr(kahhâru).

Eğer Allah çocuk edinmek isteseydi, elbette yarattıklarından dilediğini seçerdi. Ama O, (böyle yakıştırmalardan) çok uzaktır. Çünkü O, tek ve mükemmel güç sahibi olan Allah’tır.— M. Türk

39:4

5

خَلَقَ السَّمٰوَاتِ وَالْاَرْضَ بِالْحَقِّۚ يُكَوِّرُ الَّيْلَ عَلَى النَّهَارِ وَيُكَوِّرُ النَّهَارَ عَلَى الَّيْلِ وَسَخَّرَ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَۜ كُلٌّ يَجْر۪ي لِاَجَلٍ مُسَمًّىۜ اَلَا هُوَ الْعَز۪يزُ الْغَفَّارُ ٥

Halakas semâvâti vel arda bil hakk(hakkı), yukevvirul leyle alen nehâri ve yukevvirun nehâre alel leyli ve sehhareş şemse vel kamer(kamere), kullun yecrî li ecelin musemmâ(musemmen), e lâ huvel azîzul gaffâr(gaffâru).

O gökleri ve yeri, asla değişmeyen ölçülerle yarattı. Her an geceyi gündüzün üstüne örtüyor, gündüzü de gecenin üstüne örtüyor. Her biri belirli bir süreye kadar akıp gitmekte olan güneşi ve ayı da emri altına almıştır. Şunu iyi bil ki¹ O çok şereflidir, bağışlayandır. 1 Âyetin son bölümü, yukarıda (اَلاَ) istiftah edatı olarak tercüme edilmiştir. Ancak baştaki hemze soru harfi olarak da anlaşılabilir. O zaman tercüme; “O, çok şerefli ve bağışlayan değil midir?” şeklinde olur.— M. Türk

39:5

6

خَلَقَكُمْ مِنْ نَفْسٍ وَاحِدَةٍ ثُمَّ جَعَلَ مِنْهَا زَوْجَهَا وَاَنْزَلَ لَكُمْ مِنَ الْاَنْعَامِ ثَمَانِيَةَ اَزْوَاجٍۜ يَخْلُقُكُمْ ف۪ي بُطُونِ اُمَّهَاتِكُمْ خَلْقاً مِنْ بَعْدِ خَلْقٍ ف۪ي ظُلُمَاتٍ ثَلٰثٍۜ ذٰلِكُمُ اللّٰهُ رَبُّكُمْ لَهُ الْمُلْكُۜ لَٓا اِلٰهَ اِلَّا هُوَۚ فَاَنّٰى تُصْرَفُونَ ٦

Halakakum min nefsin vâhıdetin summe ceale minhâ zevcehâ ve enzele lekum minel en’âmi semâniyete ezvâc(ezvâcin), yahlukukum fî butûni ummehâtikum halkan min ba’di halkın fî zulumâtin selâs(selâsin), zâlikumullâhu rabbukum lehul mulk(mulku), lâ ilâhe illâ huve, fe ennâ tusrafûn(tusrafûne).

O sizi tek bir nefisten¹ yarattı, sonra da onun eşini, kendi cinsinden kıldı² ve sizin için evcil hayvanlardan da sekiz çift³ yarattı. O, her an sizi annelerinizin karınlarında, üç katlı karanlık⁴ içerisinde, çeşitli safhalardan geçirerek yaratıyor. İşte sizin Rabbiniz, bütün kâinatın sahibi ve kendisinden başka ilâh olmayan, bu Allah’tır. Bak nasıl da (hak’tan) çevriliyorsunuz?⁵ 1 Yani Âdem (a.s)’dan. 2 Yani, Âdem’in eşini başka türden değil, kendisi gibi insan cinsinden kıldı. Konuyla ilgili olarak daha geniş bilgi için Bk. (Nisâ: 1, En’am: 98, A’raf: 189) 3 Yani, deve, sığır, koyun, keçi türünden birer erkek, birer dişi olmak üzere dört hayvan. 4 Bu üç kat karanlık; ana karnı, rahim ve zar olabilir. 5 Kendi iradenizle değil de başkalarının tavsiyeleriyle döndürülüyorsunuz…— M. Türk

39:6

7

اِنْ تَكْفُرُوا فَاِنَّ اللّٰهَ غَنِيٌّ عَنْكُمْ وَلَا يَرْضٰى لِعِبَادِهِ الْكُفْرَۚ وَاِنْ تَشْكُرُوا يَرْضَهُ۬ لَكُمْۜ وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ اُخْرٰىۜ ثُمَّ اِلٰى رَبِّكُمْ مَرْجِعُكُمْ فَيُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَۜ اِنَّهُ عَل۪يمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ ٧

İn tekfurû fe innallâhe ganiyyun ankum, ve lâ yerdâ li ıbâdihil kufr(kufra), ve in teşkurû yerdahu lekum, ve lâ teziru vâziretun vizra uhrâ, summe ilâ rabbikum merciukum fe yunebbiukum bimâ kuntum ta’melûn(ta’melûne), innehû alîmun bi zâtis sudûr(sudûri).

Eğer inkâr ederseniz, şüphesiz Allah’ın, siz(in îmanınız)a ihtiyacı yoktur ve O, kullarının inkârından asla hoşnut olmaz. Eğer şükrederseniz, sizin için ancak ondan hoşnut olur. Hiçbir günâhkâr bir başkasının günâhını yüklenemez. Sonunda dönüşünüz, Rabbinizedir. Ve O, yaptıklarınızı size, tek tek haber verecektir. Şüphesiz O gönüllerin içerisinde ne varsa, onu da hakkıyla bilir.— M. Türk

39:7

8

وَاِذَا مَسَّ الْاِنْسَانَ ضُرٌّ دَعَا رَبَّهُ مُن۪يباً اِلَيْهِ ثُمَّ اِذَا خَوَّلَهُ نِعْمَةً مِنْهُ نَسِيَ مَا كَانَ يَدْعُٓوا اِلَيْهِ مِنْ قَبْلُ وَجَعَلَ لِلّٰهِ اَنْدَاداً لِيُضِلَّ عَنْ سَب۪يلِه۪ۜ قُلْ تَمَتَّعْ بِكُفْرِكَ قَل۪يلاًۗ اِنَّكَ مِنْ اَصْحَابِ النَّارِ ٨

Ve izâ messel insâne durrun deâ rabbehu munîben ileyhi summe izâ havvelehu ni’meten minhu nesiye mâ kâne yed’û ileyhi min kablu ve ceale lillâhi endâden li yudılle an sebîlih(sebîlihi), kul temetta’ bi kufrike kalîlen inneke min ashâbin nâr(nâri).

İnsana bir zarar dokunduğu zaman, Rabbine gönülden bağlanarak duâ eder, sonra da (Allah) ona kendisinden bir nîmet verince daha önce Ona yalvardığını unutarak (insanları) Onun yolundan saptırmak amacıyla Allah’a ortaklar koşmaya başlar.¹ (Ey Muhammed! O insana): “(Sonunda) kesinlikle cehennemliklerden olacaksın. Ama bu inkârınla (dünyada) bir süre keyif sür bakalım” de. 1 Şükredecek yerde, tutar da bu, şundan oldu, bundan oldu, benden oldu, senden oldu diyerek Allah’ın lütfunu başkalarına yamamaya kalkar.— M. Türk

39:8

9

اَمَّنْ هُوَ قَانِتٌ اٰنَٓاءَ الَّيْلِ سَاجِداً وَقَٓائِماً يَحْذَرُ الْاٰخِرَةَ وَيَرْجُوا رَحْمَةَ رَبِّه۪ۜ قُلْ هَلْ يَسْتَوِي الَّذ۪ينَ يَعْلَمُونَ وَالَّذ۪ينَ لَا يَعْلَمُونَۜ اِنَّمَا يَتَذَكَّرُ اُو۬لُوا الْاَلْبَابِ۟ ٩

Em men huve kânitun ânâel leyli sâciden ve kâimen yahzerul âhırete ve yercû rahmete rabbih(rabbihî), kul hel yestevîllezîne ya’lemûne vellezîne lâ ya’lemûn(ya’lemûne), innemâ yetezekkeru ulûl elbâb(elbâbi).

Yoksa (bu adam), hiç geceleri kalkıp da secde ederek ayakta durarak (Rabbine) gönülden ibâdet eden, âhiretten sakınan ve Rabbinin rahmetini ümit eden (kimse) gibi olur mu?¹ (Ey Muhammed! Onlara): “Hiç bilenlerle bilmeyenler bir olur mu?”² de. Şüphesiz bunu ancak temiz akıl sahibleri, idrak edebilirler.³ 1 Bu âyetin başındaki hemze; nida harfi olarak alınırsa tercüme: “Ey, geceleri kalkıp da secde ederek, ayakta durarak (Rabbine) gönülden ibâdet eden, âhiretten sakınan ve Rabbinin rahmetini ümit eden kimse: (Yani, Ey Muhammed! Onlara): ‘Hiç bilenlerle bilmeyenler bir olur mu?’ de. ” şeklinde olur. 2 Burada kastedilen; ne olduğu belirsiz, sadece Allah’ın varlığını reddetmek için uydurulmuş ve teori bile olamayacağı halde ilim diye pazarlanmaya çalışılan bilgileri bilenler değil Allah’ı, vahiy bilgisini ve Allah’ın sünnetullah’ını kavrama bilgisini bilenlerdir. Zîrâ bugün, bu bilgilere sahip olmayıp da kendisine bilginlik süsü verenler bu bilgi dedikleri şeyleri, Allah’ı daha net inkâr etmek ve ettirmek için kullanmaktadırlar. 3 Yani akıllarını “bilimsellik” putuyla kirletenler değil. Bu âyet İbnu Abbas’a göre, Hz. Ebû Bekir, İbnu Ömer’e göre, Osman b. Affan, Mukatil’e göre de Ammar b. Yasir (r.a) hakkında nâzil olmuştur.— M. Türk

39:9

10

قُلْ يَا عِبَادِ الَّذ۪ينَ اٰمَنُوا اتَّقُوا رَبَّكُمْۜ لِلَّذ۪ينَ اَحْسَنُوا ف۪ي هٰذِهِ الدُّنْيَا حَسَنَةٌۜ وَاَرْضُ اللّٰهِ وَاسِعَةٌۜ اِنَّمَا يُوَفَّى الصَّابِرُونَ اَجْرَهُمْ بِغَيْرِ حِسَابٍ ٠١

Kul yâ ıbâdıllezîne âmenûttekû rabbekum, lillezîne ahsenû fî hâzihid dunyâ haseneh(hasenetun), ve ardullâhi vâsiah(vâsiatun) innemâ yuveffas sâbirûne ecrehum bi gayri hisâb(hisâbin).

(Benim Onlara): “Ey Benim îman eden kullarım! Rabbinize karşı günâha girmekten sakının. Bu dünyada Allah’ı görüyormuş gibi ibâdet edenlere, iyilik vardır ve şüphesiz Allah’ın yeryüzü çok geniştir.¹ Ancak hakkıyla sabredenlere mükâfatları hesapsızca ödenir.” dediğimi de söyle. 1 Bk. (Ankebut: 56 ve dipnotu.)— M. Türk