Büruc Suresi

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ

وَالسَّمَٓاءِ ذَاتِ الْبُرُوجِۙ ١

Ves semâi zâtil burûc(burûci).

Andolsun burçlarla dolu göğe,— İ. Yakıt

85:1

وَالْيَوْمِ الْمَوْعُودِۙ ٢

Vel yevmil mev’ûd(mev’ûdi).

Vaat edilen güne,— İ. Yakıt

85:2

وَشَاهِدٍ وَمَشْهُودٍۜ ٣

Ve şâhidin ve meşhûd(meşhûdin).

Şahitlik edene ve şahitlik edilene!¹ 1 Mâide, 5/117; Nahl, 16/89— İ. Yakıt

85:3

قُتِلَ اَصْحَابُ الْاُخْدُودِۙ ٤

Kutile ashâbul uhdûd(uhdûdi).

(İnananları diri diri yakmak için) hendek kazan adamlar [ashâb-ı uhdûd] lanetlenmiştir.² 2 Bu konuda pek çok rivayet vardır. En makul olanı Yemen Himyeri Kralı Zu Nuvas’ın, miladi 523 senesinde Hıristiyanlara yaptığı korkunç zulümdür. Rivayete göre, ateş dolu hendekler kazdırıp içinde yaktırmıştır. Nitekim Hz. Ömer, halifeliği zamanında, olay mahalline şehitlerin hatırasına bir mescit yaptırmıştır.— İ. Yakıt

85:4

اَلنَّارِ ذَاتِ الْوَقُودِۙ ٥

Ennâri zâtil vekûd(vekûdi).

Ateşle dolu hendeğe— İ. Yakıt

85:5

اِذْ هُمْ عَلَيْهَا قُعُودٌۙ ٦

İzhum aleyhâ kuûd(kuûdun).

Onlar ateşin başına oturmuş,— İ. Yakıt

85:6

وَهُمْ عَلٰى مَا يَفْعَلُونَ بِالْمُؤْمِن۪ينَ شُهُودٌۜ ٧

Ve hum alâ mâ yef’alûne bil mu’minîne şuhûd(şuhûdun).

İnananlara yaptıkları (işkenceyi) seyrediyorlardı [şuhûd].— İ. Yakıt

85:7

وَمَا نَقَمُوا مِنْهُمْ اِلَّٓا اَنْ يُؤْمِنُوا بِاللّٰهِ الْعَز۪يزِ الْحَم۪يدِۙ ٨

Ve mâ nekamû minhum illâ en yu’minû billâhil azîzil hamîd(hamîdi).

Onlardan sırf, Azîz ve Hamîd olan Allah’a inanıyorlar diye intikam alıyorlardı.— İ. Yakıt

85:8

اَلَّذ۪ي لَهُ مُلْكُ السَّمٰوَاتِ وَالْاَرْضِۜ وَاللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ شَه۪يدٌۜ ٩

Ellezî lehu mulkus semâvâti vel ard(ardı), vallâhu alâ kulli şey’in şehîd(şehîdun).

Göklerin ve yerin hükümranlığı [mulk] yalnız Allah’a aittir. Allah her şeye hakkıyla şahittir.— İ. Yakıt

85:9

اِنَّ الَّذ۪ينَ فَتَنُوا الْمُؤْمِن۪ينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ ثُمَّ لَمْ يَتُوبُوا فَلَهُمْ عَذَابُ جَهَنَّمَ وَلَهُمْ عَذَابُ الْحَر۪يقِۜ ٠١

İnnellezîne fetenul mu’minîne vel mu’minâti summe lem yetûbû fe lehum azâbu cehenneme ve lehum azâbul harîk(harîkı).

Muhakkak ki inanmış erkeklerle inanmış kadınlara işkence edip, sonra da tevbe etmeyenler için cehennem azabı vardır. Yakıcı azap [harîk] da onlar içindir.³ 3 Cehennem kelimesi, Sami dil ailesine ait bir kelimedir. İbrancada “cohinnom” olarak telaffuz edilir; “derin kuyu” demektir. Kök itibariyle ateşle bir alakası olmayan bir kelimedir. Nitekim bu sûrede yakıcı azapla cehennem azabı iki ayrı azap türü olarak ayrılmaktadır. Ragıp, Cehennem kelimesinin bir görüşe göre aslının Farsça kökenli “cehennâm” olduğunu söyler. Bu da tutuşturulmuş ateş anlamındadır. Ancak Farsça olduğuna karşı çıkanlar da vardır. Ebu Müslim, “Kehinnâm” sözcüğünden geldiğini savunur (Ragıp).— İ. Yakıt