Talak Suresi

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ

يَٓا اَيُّهَا النَّبِيُّ اِذَا طَلَّقْتُمُ النِّسَٓاءَ فَطَلِّقُوهُنَّ لِعِدَّتِهِنَّ وَاَحْصُوا الْعِدَّةَۚ وَاتَّقُوا اللّٰهَ رَبَّكُمْۚ لَا تُخْرِجُوهُنَّ مِنْ بُيُوتِهِنَّ وَلَا يَخْرُجْنَ اِلَّٓا اَنْ يَأْت۪ينَ بِفَاحِشَةٍ مُبَيِّنَةٍۜ وَتِلْكَ حُدُودُ اللّٰهِۜ وَمَنْ يَتَعَدَّ حُدُودَ اللّٰهِ فَقَدْ ظَلَمَ نَفْسَهُۜ لَا تَدْر۪ي لَعَلَّ اللّٰهَ يُحْدِثُ بَعْدَ ذٰلِكَ اَمْراً ١

Yâ eyyuhen nebiyyu izâ tallaktumun nisâe fe tallikûhunne li iddetihinne ve ahsûl iddeh(iddete), vettekûllâhe rabbekum, lâ tuhricûhunne min buyûtihinne ve lâ yahrucne illâ en ye’tîne bi fâhişetin mubeyyineh(mubeyyinetin), ve tilke hudûdullâh(hudûdullâhi), ve men yeteadde hudûdallâhi fe kad zaleme nefseh(nefsetu), lâ tedrî leallallâhe yuhdısu ba’de zâlike emrâ(emren).

Ey Peygamber! Kadınları boşamak istediğinizde onları iddetlerini¹ gözeterek/âdetten temizlenince boşayınız ve iddeti sayınız. Rabbiniz Allah’a karşı sorumluluk bilincinde olunuz. Apaçık bir hayâsızlık/saygısızlık [fâhişetin]² yapmaları dışında onları evlerinden çıkarmayınız, kendileri de çıkmasınlar. Bunlar Allah’ın sınırlarıdır. Kim Allah’ın sınırlarını aşarsa, şüphesiz kendine zulmetmiş olur. Sen bilemezsin belki de Allah, bundan sonra yeni bir durum ortaya çıkarır. 1 İddet, boşanan bir kadının eşiyle irtibatının tamamen kesilmesi için dinen beklenmesi gereken bir süredir. Üç iddet süresi bekler, üç kere ay hâlinden/âdetten temizlenmedir. 2 “Fâhişe” kelimesi Arapçada “haddi aşan” anlamında olan f-h-ş kökünden gelir. Fâhiş, ism-i fâildir, haddi aşan demektir. Harf-i tarifli olursa, hayasızlık, iffetsizlik yapan anlamındadır. Harf-i tarifsiz olursa, saygısızlık eden anlamındadır. Nitekim bu ayette bu anlamdadır.— İ. Yakıt

65:1

فَاِذَا بَلَغْنَ اَجَلَهُنَّ فَاَمْسِكُوهُنَّ بِمَعْرُوفٍ اَوْ فَارِقُوهُنَّ بِمَعْرُوفٍ وَاَشْهِدُوا ذَوَيْ عَدْلٍ مِنْكُمْ وَاَق۪يمُوا الشَّهَادَةَ لِلّٰهِۜ ذٰلِكُمْ يُوعَظُ بِه۪ مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِۜ وَمَنْ يَتَّقِ اللّٰهَ يَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجاًۙ ٢

Fe izâ belagne ecelehunne fe emsikûhunne bi ma’rûfin evfârikûhunne bi ma’rûfin ve eşhidû zevey adlin minkum ve ekîmûş şehâdete lillâh(lillâhi), zâlikum yûazu bihî men kâne yû’minu billâhi vel yevmil âhir(âhiri), ve men yettekıllâhe yec’al lehu mahrecâ(mahrecen).

İddet sürelerini doldurduklarında onları ya güzellikle [ma’rûf] tutunuz yahut güzellikle ayrılınız³. (Her iki durumda) içinizden adil iki kişiyi de şahit tutunuz⁴. Şahitliği Allah için dosdoğru yapınız. İşte böylece Allah’a ve ahiret gününe inanan kimselere öğüt verilmektedir. Kim Allah’a karşı sorumluluk bilincinde olursa, Allah ona bir çözüm yolu verir. 3 Tefsir ve fıkıh kaynaklarına göre; İlk iki iddet süresi içinde dönüş mümkündür. Bu süre içinde aile kurtarılabilir. Boşama ve geri dönüş iki şahitle tescil ettirilir. Eğer kişi eşini ilk temizlik süresinde boşamış ve üzerinden bir temizlik süresi daha geçmiş, ikinci talak verilmemiş veya ikinci talak verilmiş ama üçüncü talak verilmemiş ve süresi de geçmişse tekrar evlenmek isterlerse, her ikisi de iki yabancı gibidir ve yeniden bir akit ve mehir gerekir. Yargı yoluyla olan boşanmaları da buraya dâhil edebiliriz. Krş. Bakara, 2/231 4 Krş. Nisâ, 4/135— İ. Yakıt

65:2

وَيَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لَا يَحْتَسِبُۜ وَمَنْ يَتَوَكَّلْ عَلَى اللّٰهِ فَهُوَ حَسْبُهُۜ اِنَّ اللّٰهَ بَالِغُ اَمْرِه۪ۜ قَدْ جَعَلَ اللّٰهُ لِكُلِّ شَيْءٍ قَدْراً ٣

Ve yerzukhu min haysu lâ yahtesib(yahtesibu), ve men yetevekkel alâllâhi fe huve hasbuh(hasbuhu), innallâhe bâligu emrih(emrihî), kad cealallâhu li kulli şey’in kadrâ(kadren).

Onu hesap etmediği yerden rızıklandırır. Kim Allah’a güvenip dayanırsa, Allah ona yeter. Muhakkak ki Allah emrini yerine getirendir. Andolsun Allah her şeye bir ölçü [kadrân] koymuştur.— İ. Yakıt

65:3

وَالّٰٓئ۪ يَـئِسْنَ مِنَ الْمَح۪يضِ مِنْ نِسَٓائِكُمْ اِنِ ارْتَبْتُمْ فَعِدَّتُهُنَّ ثَلٰثَةُ اَشْهُرٍۙ وَالّٰٓئ۪ لَمْ يَحِضْنَۜ وَاُو۬لَاتُ الْاَحْمَالِ اَجَلُهُنَّ اَنْ يَضَعْنَ حَمْلَهُنَّۜ وَمَنْ يَتَّقِ اللّٰهَ يَجْعَلْ لَهُ مِنْ اَمْرِه۪ يُسْراً ٤

Vellâî yeisne minel mahîdı min nisâikum inirtebtum fe iddetuhunne selâsetu eşhurin vellâî lem yahıdn(yahıdne), ve ulâtul ahmâli eceluhunne en yada’ne hamlehunn(hamlehunne), ve men yettekıllâhe yec’al lehu min emrihî yusrâ(yusren).

Kadınlarınızdan âdetten kesilmiş olanlarla âdet görmeyenler⁵ hakkında eğer bir tereddüdünüz [irtebtum] olursa, onların bekleme süreleri üç aydır. Hamile olanların bekleme süresi ise doğum yapmalarıyla sona erer.⁶ Kim Allah’a karşı sorumluluk bilincinde olursa Allah ona işinde kolaylık verir. 5 Tefsir ve meâlcilerin büyük çoğunluğu ayetin “adet görmeyenler hakkında” kısmını, “Henüz adet görmemiş olan kızlar” olarak çeviriyorlar ve böylece küçük yaştaki kız çocuklarıyla evlenilebileceğine hükmediyorlar. Tarihselciler de buradan kendilerine hisse çıkarıp, Kur’an’a göre sabi çocuklarla evlenmenin serbest olduğunu söylüyorlar. Bu husus, Kur’an’a yapılan bir bühtandır. Münferit vakalar her zaman için vardır. Ayetin burasında kastedilen-eski tabirle- hayızdan nifastan kesilmiş kadınlarla patolojik olarak hiç aybaşı görmeyen kadınlardır. Ayrıca menopoz döneminde uzun aralıklarla düzensiz aybaşı gören kadınları da buraya dâhil edebiliriz. Küçük kızlarla evlilik Cahiliye Araplarının örfüydü. Kur’an sabi kız çocuklarıyla evliliklere hiç cevaz vermez. Kur’an kölelik-cariyelik gibi bu geleneği de kaldırmıştır. Fakat Emeviler Cahiliye örflerini büyük oranda yeniden kurumsallaştırmışlardır. 6 Krş. Bakara, 2/228— İ. Yakıt

65:4

ذٰلِكَ اَمْرُ اللّٰهِ اَنْزَلَهُٓ اِلَيْكُمْۜ وَمَنْ يَتَّقِ اللّٰهَ يُكَفِّرْ عَنْهُ سَيِّـَٔاتِه۪ وَيُعْظِمْ لَـهُٓ اَجْراً ٥

Zâlike emrullâhi enzelehû ileykum, ve men yettekıllâhe yukeffir anhu seyyiâtihî ve yu’zım lehû ecrâ(ecren).

Bu, Allah’ın üzerinize indirmiş olduğu buyruğudur. Kim Allah’a karşı sorumluluk bilincinde olursa, (Allah) onun kötülüklerini örter ve mükâfatını büyütür.— İ. Yakıt

65:5

اَسْكِنُوهُنَّ مِنْ حَيْثُ سَكَنْتُمْ مِنْ وُجْدِكُمْ وَلَا تُضَٓارُّوهُنَّ لِتُضَيِّقُوا عَلَيْهِنَّۜ وَاِنْ كُنَّ اُو۬لَاتِ حَمْلٍ فَاَنْفِقُوا عَلَيْهِنَّ حَتّٰى يَضَعْنَ حَمْلَهُنَّۚ فَاِنْ اَرْضَعْنَ لَكُمْ فَاٰتُوهُنَّ اُجُورَهُنَّۚ وَأْتَمِرُوا بَيْنَكُمْ بِمَعْرُوفٍۚ وَاِنْ تَعَاسَرْتُمْ فَسَتُرْضِعُ لَهُٓ اُخْرٰىۜ ٦

Eskinû hunne min haysu sekentum min vucdikum ve lâ tudârrûhunne li tudayyikû aleyhinn(aleyhinne), ve in kunne ulâti hamlin fe enfikû aleyhinne hattâ yeda’ne hamle hunn(hunne), fe in erda’ne lekum fe âtûhunne ucûre hunn(hunne), ve’temirû beynekum bi ma’rûf(ma’rûfin), ve in teâsertum fe se turdıu lehû uhrâ.

Onları (bekleme sürelerinde) gücünüz/imkânınız nispetinde, oturduğunuz yerin bir bölümünde/odasında oturtunuz.⁷ Onları sıkıntıya sokmak için kendilerine zarar vermeye kalkışmayınız. Eğer hamile iseler, doğum yapıncaya kadar nafakalarını veriniz. Eğer çocuğu sizin hesabınıza emzirirlerse, ücretlerini (ayrıca) veriniz ve aranızda güzellikle anlaşınız. Eğer anlaşamazsanız, çocuğu (babası adına) bir başkası emzirebilir.⁸ 7 Kişinin evi müsait olmaz veya boşayacağı kadın o evde oturmak istemezse veya daha başka sebeplerle daha güvenli bir mekânda kalması sağlanabilir. Ayette geçen “gücünüz/imkânınız nispetinde” sözünden bunu anlıyoruz. 8 Krş. Bakara, 2/233— İ. Yakıt

65:6

لِيُنْفِقْ ذُوسَعَةٍ مِنْ سَعَتِه۪ۜ وَمَنْ قُدِرَ عَلَيْهِ رِزْقُهُ فَلْيُنْفِقْ مِمَّٓا اٰتٰيهُ اللّٰهُۜ لَا يُكَلِّفُ اللّٰهُ نَفْساً اِلَّا مَٓا اٰتٰيهَاۜ سَيَجْعَلُ اللّٰهُ بَعْدَ عُسْرٍ يُسْراً۟ ٧

Li yunfık zû seatin min seatih(seatihî), ve men kudire aleyhi rızkuhu fel yunfik mimmâ âtâhullâh(âtâhullâhu), lâ yukellifullâhu nefsen illâ mâ âtâhâ, seyec’alullâhu ba’de usrin yusrâ(yusren).

İmkânı olan elinin genişliğine göre nafaka versin. Rızkı (az) takdir edilen de, Allah’ın kendisine verdiği ölçüde versin. Allah bir kimseyi ancak kendisine verdiği ile sorumlu/yükümlü tutar. Allah bir güçlüğün ardından bir kolaylık verir.— İ. Yakıt

65:7

وَكَاَيِّنْ مِنْ قَرْيَةٍ عَتَتْ عَنْ اَمْرِ رَبِّهَا وَرُسُلِه۪ فَحَاسَبْنَاهَا حِسَاباً شَد۪يداً وَعَذَّبْنَاهَا عَذَاباً نُكْراً ٨

Ve keeyyin min karyetin atet an emri rabbihâ ve rusulihî fe hâsebnâhâ hisâben şedîden ve azzebnâhâ azâben nukrâ(nukren).

Rablerinin ve O’nun elçilerinin emrinden çıkan nice beldeler vardı. Bu yüzden Biz onları zorlu bir hesaba çektik ve onları görülmemiş bir azaba uğrattık.— İ. Yakıt

65:8

فَذَاقَتْ وَبَالَ اَمْرِهَا وَكَانَ عَاقِبَةُ اَمْرِهَا خُسْراً ٩

Fe zâkat ve bâle emrihâ ve kâne âkıbetu emrihâ husrâ(husren).

Böylece onlar yaptıklarının karşılığını tattılar ve işlerinin sonu tam bir hüsran oldu.— İ. Yakıt

65:9

اَعَدَّ اللّٰهُ لَهُمْ عَذَاباً شَد۪يداً فَاتَّقُوا اللّٰهَ يَٓا اُو۬لِي الْاَلْبَابِۚۛ اَلَّذ۪ينَ اٰمَنُواۚۛ قَدْ اَنْزَلَ اللّٰهُ اِلَيْكُمْ ذِكْراًۙ ٠١

E addallâhu lehum azâben şedîden fettekûllâhe yâ ulîl elbâb(elbâbi), ellezîne âmenû, kad enzelallâhu ileykum zikrâ(zikren).

Allah onlara şiddetli bir azap hazırlamıştır. Ey inanmış derin idrak/basiret sahibi olanlar! [ulî’l-elbâb]⁹ Allah’a karşı sorumluluk bilincinde olunuz. Andolsun Allah size zikri/Kur’an’ı indirdi. 9 “Ulû’l-elbâb” (gönül ehli) tabiri için bkz. Bakara, 2/179, 197, 269; Âl-i İmrân, 3/7, 190; Mâide, 5/100; Yûsuf, 12/111; Ra’d, 13/19; İbrâhim, 14/52; Sâd, 38/29; Zümer, 39/18, 21; Mü’min, 40/54.— İ. Yakıt

65:10

رَسُولاً يَتْلُوا عَلَيْكُمْ اٰيَاتِ اللّٰهِ مُبَيِّنَاتٍ لِيُخْرِجَ الَّذ۪ينَ اٰمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ مِنَ الظُّلُمَاتِ اِلَى النُّورِۜ وَمَنْ يُؤْمِنْ بِاللّٰهِ وَيَعْمَلْ صَالِحاً يُدْخِلْهُ جَنَّاتٍ تَجْر۪ي مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهَارُ خَالِد۪ينَ ف۪يهَٓا اَبَداًۜ قَدْ اَحْسَنَ اللّٰهُ لَهُ رِزْقاً ١١

Resûlen yetlû aleykum âyâtillâhi mubeyyinâtin li yuhricellezîne âmenû ve amilûs sâlihâti minez zulumâti ilen nûr(nûri), ve men yû'min billâhi ve ya'mel sâlihan yudhilhu cennâtin tecrî min tahtihel enhâru hâlidîne fîhâ ebedâ(ebeden), kad ahsenallâhu lehu rızkâ(rızkan).

İnanıp, iyi ve yararlı işler [sâlihât] yapanları, karanlıklardan aydınlığa çıkarmak için size Allah’ın apaçık ayetlerini okuyan bir elçi göndermiştir. Kim Allah’a inanır, iyi ve yararlı iş [sâlih] yaparsa, içinde sürekli kalacakları, altlarından ırmaklar akan cennetlere sokar. Allah ona gerçekten ne güzel bir rızık vermiştir!— İ. Yakıt

65:11

اَللّٰهُ الَّذ۪ي خَلَقَ سَبْعَ سَمٰوَاتٍ وَمِنَ الْاَرْضِ مِثْلَهُنَّۜ يَتَنَزَّلُ الْاَمْرُ بَيْنَهُنَّ لِتَعْلَمُٓوا اَنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَد۪يرٌۙ وَاَنَّ اللّٰهَ قَدْ اَحَاطَ بِكُلِّ شَيْءٍ عِلْماً ٢١

Allâhullezî halaka seb'a semâvâtin ve minel ardı mislehunn(mislehunne), yetenezzelul emru beynehunne li ta'lemû ennallâhe alâ kulli şey'in kadîrun ve ennallâhe kad ehâta bi kulli şey'in ilmâ(ilmen).

Allah, yedi göğü ve yerden de bir o kadarını yaratandır. Allah’ın emri bunlar arasında iner durur ki, Allah’ın her şeye gücü yettiğini ve mutlaka her şeyi de ilmiyle kuşattığını bilesiniz.— İ. Yakıt

65:12

Talak

Not Ekle