Leyl Suresi

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ

وَالَّيْلِ اِذَا يَغْشٰىۙ ١

Vel leyli izâ yagşâ.

(Yeryüzünü), karanlığa boğan geceye,— M. Türk

92:1

وَالنَّهَارِ اِذَا تَجَلّٰىۙ ٢

Ven nehâri izâ tecellâ.

2,3. (Onun gizlediklerini) ortaya çıkaran gündüze, erkeğin ve dişinin yaratılışına¹ yemin olsun ki, 1 Buradaki (مَا) da mastariye olarak tercüme edilmiştir. Tercüme mevsule olarak edilirse, “yaratana” şeklinde olur. (Bk. Nisâ: 3, 22, Beled: 3, Şems: 5-7)— M. Türk

92:2

وَمَا خَلَقَ الذَّكَرَ وَالْاُنْثٰىۙ ٣

Ve mâ halâkaz zekera vel unsâ.

92:3

اِنَّ سَعْيَكُمْ لَشَتّٰىۜ ٤

İnne sa’yekum le şettâ.

Gerçekten sizin hedefleriniz de (aynen bunlar gibi) birbirine zıttır.¹ 1 Yani çalışmalarınız birbirini tutmaz şekilde dağınık, ayrı ve düzensizdir. Oysa hayat ve kurtuluş, birlik nizamı içinde yardımlaşma ve birleşmeye bağlıdır. Yahut çalışmalarınız çok farklıdır. Tıpkı gecenin gündüze, erkeğin dişiye göre zıt olduğu gibi, sizin hedefleriniz, inançlarınız ve çalışmalarınız da birbirine zıttır. Bu zıtlık, Âdem (a.s)’la başlayan îman küfür mücadelesinden beri böyledir ve kıyamete kadar da böyle devam edecektir.— M. Türk

92:4

فَاَمَّا مَنْ اَعْطٰى وَاتَّقٰىۙ ٥

Fe emmâ men a’tâ vettekâ.

(İşte bunlardan) kim, malını verir ve (Allah’a) karşı hata etmekten sakınırsa,— M. Türk

92:5

وَصَدَّقَ بِالْحُسْنٰىۙ ٦

Ve saddeka bil husnâ.

Ve en güzel din olan (İslâm’a)¹ inanırsa, 1 Hüsna: Daha güzel veya en güzel manasına sıfat olduğu halde mevsufunun hazfiyle isim olarak kullanılmıştır. Aslında referans gösterilmediği sürece soyut anlamda bir güzellik ve çirkinlik yoktur ve bunlar izafi (göreceli) kavramlardır. Her inanca veya her felsefi düşünceye göre güzellik vardır ve bunlar başka başkadır. Müslümanlara göre gerçek olan güzellik, “Allah’ın güzel dediği şeylerdir” ve bu da İslâm Dini ve onun ortaya koyduğu hayat nizamıdır. Çünkü bunu Allah, diğerlerini ise, ne oldukları belli olmayan kullar söylemektedir. Bu sebeple tercüme, “en güzel din olan (İslâm’a)” şekilde yapılmıştır.— M. Türk

92:6

فَسَنُيَسِّرُهُ لِلْيُسْرٰىۜ ٧

Fe senuyessiruhu lil yusrâ.

Biz ona, zâten kolay olan dini, daha da kolaylaştırırız.¹ 1 İslam dini kolaylık ve kolay bir dindir. İnsanın fıtratına zor ve ters gelen bir hüküm söz konusu değildir. Bazı meşreplerin dinimizde icat ettikleri “zorluklarla daha çok sevap kazanılacağı” mantığı İslami bir mantık olmayıp Hind mantığıdır. Buradaki “teysir”, hazırlamak, hazır etmek manasınadır. Bu hazırlama da bu mânâda istiaredir. En güzel olanı hakkıyla tasdik eden, ihsanın neticesi hakkında iyimser olan kimse Allah yolunda harcamak ve ondan korkmak suretiyle hayır ve güzel şeyleri ne kadar zor olsa bile seve seve, aşkla yapacağından zorlukla değil, kolaylıkla, zevkle ve hoşlanarak yapar. Dolayısıyla o en güzele, kolaylığa ererek mutluluğa kavuşur ve aynı zamanda bu harcama ve takva ona, gittikçe o mutluluk yolunu kolaylaştırır. Konu ile ilgili olarak Bk. (A’la: 8)— M. Türk

92:7

وَاَمَّا مَنْ بَخِلَ وَاسْتَغْنٰىۙ ٨

Ve emmâ men bahıle vestagnâ.

Kim de cimrilik eder ve kendi kendine yeterli olduğunu zannederse,— M. Türk

92:8

وَكَذَّبَ بِالْحُسْنٰىۙ ٩

Ve kezzebe bil husnâ.

Ve en güzel din olan (İslâm)a inanmazsa,— M. Türk

92:9

فَسَنُيَسِّرُهُ لِلْعُسْرٰىۜ ٠١

Fe senuyessiruhu lil usrâ.

Biz ona da zor olan (kâfirliği) daha da kolaylaştırırız.¹ 1 Esasen kâfirlik çok zordur. Allah’ı bırakıp ne olduğu belirsiz putlara tapmak, manasız ayinleri ibadet adı altında yapmak, içki, kumar ve fuhuş gibi insana zarar veren zorluklara göğüs germek ne kadar da zor şeylerdir. Ama bir insan bunları kendisine hayat tarzı olarak belirlerse artık kâfirlik ona kolay gelmeye başlar, alışır ve farkına varmadan sonunda cehenneme kavuşur.— M. Türk