Lokman Suresi

1

الٓمٓ۠ ١

Elif lâm mîm.

Elif, Lâm, Mîm.— M. Türk

31:1

2

تِلْكَ اٰيَاتُ الْكِتَابِ الْحَك۪يمِۙ ٢

Tilke âyâtul kitâbil hakîm(hakîmi).

2,3. İşte bu (âyetler,) Allah’ın istediği gibi iyi olanlara¹ hak yolu gösteren ve bir rahmet olan,² tartışmasız tek doğru (hikmetli) kitabın, âyetleridir. 1 Muhsin: İyilik yapan, güzel hareket eden, her ne kadar Allah’ı görmese de Allah’ın kendisini gördüğünü hiç aklından çıkarmadan Allah’ın iyi dediği şeyleri yapan kişi demektir. Çünkü Allah’ın iyi olarak belirlediği şeyler dışında mutlak iyi yoktur. Diğer iyiler göreceli iyilerdir. Bk. (Yûsuf: 22, Kasas: 14) 2 Bakara: 2. Ayette Kur’andan bahsedilirken (لِلْمُتَّقِينَ هُدًى) buyurulmuştu. Burada ise (لِلْمُحْسِن۪ينَۙ هُدًى وَرَحْمَةً) buyurularak Muhsinler için bir de rahmet ziyade kılınmıştır. Çünkü “ihsan mertebesi” takvanın üzerindedir. Peygamber Efendimiz (s.a.v): “ihsan, Allah’ı görüyormuşsun gibi Ona ibadet etmendir” buyurmuş, Allahu Teâlâ da: “Allah’ı görüyormuş gibi ibâdet edenler için daha güzeli ve bir de fazlası vardır ve onların yüzleri kararmadığı gibi onlar zelil de olmazlar. İşte cennetlikler bunlardır ve onlar, orada sonsuz kalacaklardır.” (Yunus: 26), “Şüphesiz Allah, kendisinden hakkıyla sakınanlarla ve gerçekten kendisini görüyor gibi ibâdet edenlerle beraberdir. (Nahl: 128) kavliyle buna işaret buyurmuştur. (Elmalılı)— M. Türk

31:2

3

هُدًى وَرَحْمَةً لِلْمُحْسِن۪ينَۙ ٣

Huden ve rahmeten lil muhsinîn(muhsinîne).

2,3. İşte bu (âyetler,) Allah’ın istediği gibi iyi olanlara¹ hak yolu gösteren ve bir rahmet olan,² tartışmasız tek doğru (hikmetli) kitabın, âyetleridir. 1 Muhsin: İyilik yapan, güzel hareket eden, her ne kadar Allah’ı görmese de Allah’ın kendisini gördüğünü hiç aklından çıkarmadan Allah’ın iyi dediği şeyleri yapan kişi demektir. Çünkü Allah’ın iyi olarak belirlediği şeyler dışında mutlak iyi yoktur. Diğer iyiler göreceli iyilerdir. Bk. (Yûsuf: 22, Kasas: 14) 2 Bakara: 2. Ayette Kur’andan bahsedilirken (لِلْمُتَّقِينَ هُدًى) buyurulmuştu. Burada ise (لِلْمُحْسِن۪ينَۙ هُدًى وَرَحْمَةً) buyurularak Muhsinler için bir de rahmet ziyade kılınmıştır. Çünkü “ihsan mertebesi” takvanın üzerindedir. Peygamber Efendimiz (s.a.v): “ihsan, Allah’ı görüyormuşsun gibi Ona ibadet etmendir” buyurmuş, Allahu Teâlâ da: “Allah’ı görüyormuş gibi ibâdet edenler için daha güzeli ve bir de fazlası vardır ve onların yüzleri kararmadığı gibi onlar zelil de olmazlar. İşte cennetlikler bunlardır ve onlar, orada sonsuz kalacaklardır.” (Yunus: 26), “Şüphesiz Allah, kendisinden hakkıyla sakınanlarla ve gerçekten kendisini görüyor gibi ibâdet edenlerle beraberdir. (Nahl: 128) kavliyle buna işaret buyurmuştur. (Elmalılı)— M. Türk

31:3

4

اَلَّذ۪ينَ يُق۪يمُونَ الصَّلٰوةَ وَيُؤْتُونَ الزَّكٰوةَ وَهُمْ بِالْاٰخِرَةِ هُمْ يُوقِنُونَۜ ٤

Ellezîne yukîmûnes salâte ve yu’tûnez zekâte ve hum bil âhıreti hum yûkinûn(yûkinûne).

O (Muhsinler,) âhirete gönülden inanarak namazı dosdoğru ve devamlı kılar ve zekâtı verirler.¹ 1 Aynı âyet için Bk. (Neml: 3)— M. Türk

31:4

5

اُو۬لٰٓئِكَ عَلٰى هُدًى مِنْ رَبِّهِمْ وَاُو۬لٰٓئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ ٥

Ulâike alâ huden min rabbihim ve ulâike humul muflihûn(muflihûne).

(Ey Muhammed!)¹ Onlar, Rab’lerinin gösterdiği hak yol üzerindedirler ve asıl kurtuluşa erenler de onlardır.² 1 Bu parantez, (أُولَئِكَ)’nin sonundaki ikinci şahıs zamiri olan (ك)’nin hitap için olmasından dolayı eklenmiştir. 2 Aynı âyet için Bk. (Bakara: 5)— M. Türk

31:5

6

وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْتَر۪ي لَهْوَ الْحَد۪يثِ لِيُضِلَّ عَنْ سَب۪يلِ اللّٰهِ بِغَيْرِ عِلْمٍۙ وَيَتَّخِذَهَا هُزُواًۜ اُو۬لٰٓئِكَ لَهُمْ عَذَابٌ مُه۪ينٌ ٦

Ve minen nâsi men yeşterî lehvel hadîsi li yudılle an sebîlillâhi bi gayri ilmin ve yettehızehâ huzuvâ(huzuven), ulâike lehum azâbun muhîn(muhînun).

İnsanlardan kimileri de hiç bir bilgiye dayanmaksızın (diğer insanları) Allah’ın yolundan saptırmak ve onlarla alay etmek için boş sözleri¹ satın alırlar. İşte onlar için de (âhirette) alçaltıcı bir azap vardır.² 1 Lehv’ül-Hadis: Lâf eğlencesi ve eğlenceli söz demektir. İnsanı oyalayan, işinden alıkoyan sözler, asılsız hikâyeler, masallar, romanlar, efsaneler, gevezelikler, müzik, eğlence gibi insanı oyalayıcı sesler, felsefî laf cambazlıkları, uyduruk metafizik hikâyeler ve aslı astarı olmayan bilimsellik gevzelikleri bunun kapsamına girer. 2 Bu âyet; Nadr b. Haris’in İran’a gidip oradan İranlıların hikâye ve efsane kitaplarını getirip bunları Kureyş’e okuyarak; “Muhammed size Âd ve Semûd hikâyeleri söylüyor, ben size Rüstem, İsfendiyar ve Kisraların hikâyelerini anlatayım” demesi ve bu sûretle de birçoklarının Kur’an’ı dinlemesine engel olması üzerine indirilmiştir. Nadr b. Haris güzel bir şarkıcı cariye almış, birinin Müslüman olacağını işittiği zaman cariyesine: “haydi şu adama yedir, içir ve şarkı söyle” der, sonra da bu şekilde eğlendirdiği adama; “gördün mü bu, Muhammed’in çağırdığı namazdan, oruçtan ve onunla birlikte savaşmaktan daha iyi değil mi?” dermiş. (Vâhidî)— M. Türk

31:6

7

وَاِذَا تُتْلٰى عَلَيْهِ اٰيَاتُنَا وَلّٰى مُسْتَكْبِراً كَاَنْ لَمْ يَسْمَعْهَا كَاَنَّ ف۪ٓي اُذُنَيْهِ وَقْراًۚ فَبَشِّرْهُ بِعَذَابٍ اَل۪يمٍ ٧

Ve izâ tutlâ aleyhi âyâtunâ vellâ mustekbiren ke en lem yesma’hâ ke enne fî uzuneyhi vakrâ(vakran), fe beşşirhu bi azâbin elîm(elîmin).

Âyetlerimiz okunduğunda, sanki kulaklarında bir ağırlık varmış da onları işitmiyormuş gibi büyüklük taslayarak yüz çeviren adamı,¹ acıklı bir azapla müjdele. 1 Bu adam; Nadr b. Haris’tir ama benzerleri de bu âyetin kapsamına girer.— M. Türk

31:7

8

اِنَّ الَّذ۪ينَ اٰمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَهُمْ جَنَّاتُ النَّع۪يمِۙ ٨

İnnellezîne âmenû ve amilûs sâlihâti lehum cennâtun na’îm(na’îmi).

(Ancak, Allah’ın istediği gibi) îman edip, (inandığı) iyi işleri yaşayanlara gelince, onlara (âhirette) nîmetleri bol cennetler vardır.— M. Türk

31:8

9

خَالِد۪ينَ ف۪يهَاۜ وَعْدَ اللّٰهِ حَقاًّۜ وَهُوَ الْعَز۪يزُ الْحَك۪يمُ ٩

Hâlidîne fîhâ, va’dallâhi hakkâ(hakkan), ve huvel azîzul hakîm(hakîmu).

Onlar orada, Allah’ın verdiği söz gereğince ebedî olarak kalacaklardır. Çünkü O çok güçlü ve mükemmel hüküm sahibidir.— M. Türk

31:9

10

خَلَقَ السَّمٰوَاتِ بِغَيْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَهَا وَاَلْقٰى فِي الْاَرْضِ رَوَاسِيَ اَنْ تَم۪يدَ بِكُمْ وَبَثَّ ف۪يهَا مِنْ كُلِّ دَٓابَّةٍۜ وَاَنْزَلْنَا مِنَ السَّمَٓاءِ مَٓاءً فَاَنْبَتْنَا ف۪يهَا مِنْ كُلِّ زَوْجٍ كَر۪يمٍ ٠١

Halakas semâvâti bi gayri amedin terevnehâ ve elkâ fîl ardı revâsiye en temîde bikum ve besse fîhâ min kulli dâbbeh(dâbbetin), ve enzelnâ mines semâi mâen fe enbetnâ fîhâ min kulli zevcin kerîm(kerîmin).

Ve O (Allah) görüp durduğunuz gökleri direksiz olarak¹ yaratmış, sizi sarsmasın diye, yeryüzüne dağları bırakmış ve orada her tür canlıyı çoğaltmıştır. Ve Biz, gökten suyu indirir, o (yeryüzünde) her türlü güzel bitkiden de çifter çifter yetiştiririz. 1 Âyetin bu bölümü: “...görünmez direklerle...” diye de tercüme edilebilir.— M. Türk