Abese Suresi

1

عَبَسَ وَتَوَلّٰىۙ ١

Abese ve tevellâ.

Mekke’nin ileri gelen inkârcılarına büyük bir umut ve heyecanla İslâm’ı tebliğ etmekte olan Peygamber, gözleri görmeyen bir müminin, “Ey Allah’ın Elçisi! Allah’ın sana öğrettiklerinden bana da öğret!” diye seslendiğini duyunca, “yersiz ve zamansız” bulduğu bu müdâhaleden hoşlanmayarak suratını astı ve adamcağıza arkasını döndü! Neden mi? Mekke döneminin başlarında, Necm sûresinden sonra indirilmiştir. Adını, Hz. Peygamber’in bir davranışını eleştiren ilk ayetindeki “Abese: Suratını astı” kelimesinden almıştır. 42 ayettir.— M. Kısa

80:1

2

اَنْ جَٓاءَهُ الْاَعْمٰىۜ ٢

En câehul a’mâ.

Cahiliye döneminin değer yargılarına göre hem bireysel hem de ekonomik ve sosyal açıdan zayıf kabul edilen, aynı zamanda gözleri görmeyen bir mümin, Peygamberin yanına gel erek, onun çok önemli gördüğü bu konuşmasını yarıda kesti ve kendi ölçülerine göre “ayak takımı” olarak bildikleri kimseleri meclislerinde görmek istemeyen müşrikleri tedirgin edip, onların dâvete kulak vermelerini engelle di diye.— M. Kısa

80:2

3

وَمَا يُدْر۪يكَ لَعَلَّهُ يَزَّكّٰىۙ ٣

Ve mâ yudrîke leallehu yezzekkâ.

Hayır, bunu yapmamalıydın, ey Peygamber! Ne biliyorsun, belki de o kör adam, senin okuyacağın birkaç ayet sayesinde günah kirlerinden arın ıp tertemiz bir kul ol acak?— M. Kısa

80:3

4

اَوْ يَذَّكَّرُ فَتَنْفَعَهُ الذِّكْرٰىۜ ٤

Ev yezzekkeru fe tenfeahuz zikrâ.

Ya da senin vereceğin öğüdü can kulağıyla dinleyecek de, bu öğüt ona fayda verecek?— M. Kısa

80:4

5

اَمَّا مَنِ اسْتَغْنٰىۙ ٥

Emmâ menistagnâ.

Fakat kendisini her konuda yeterli gören ve Allah’ın yol göstericiliğine muhtaç olmadığını iddia eden o kibirli kâfir e gelince;— M. Kısa

80:5

6

فَاَنْتَ لَهُ تَصَدّٰىۜ ٦

Fe ente lehu tesaddâ.

Sen, imana gelir ümidiyle —hidâyete gönlünü açan o tertemiz mümini ihmal etme pahasına— ona yöneliyorsun.— M. Kısa

80:6

7

وَمَا عَلَيْكَ اَلَّا يَزَّكّٰىۜ ٧

Ve mâ aleyke ellâ yezzekkâ.

Oysa apaçık hakîkati kendisine tebliğ ettiğin hâlde, hâlâ inat ve kibirle yüz çeviriyorsa, sen onun inkâr ve günah kirlerinden arınmamasından sorumlu değilsin ki!— M. Kısa

80:7

8

وَاَمَّا مَنْ جَٓاءَكَ يَسْعٰىۙ ٨

Ve emmâ men câeke yes’â.

Öte yandan, Kur’an’a susamış bir hâlde sana büyük bir istekle gelen,— M. Kısa

80:8

9

وَهُوَ يَخْشٰىۙ ٩

Ve huve yahşâ.

Üstelik, kalbi Allah’a karşı saygıyla dopdolu olduğu hâlde gelmişken,— M. Kısa

80:9

10

فَاَنْتَ عَنْهُ تَلَهّٰىۚ ٠١

Fe ente anhu telehhâ.

Sen ona gereken ilgi ve şefkati göstermiyorsun. Oysa tebliğ ve irşatta öncülük hakkı, dâimâ “arınmak” isteyen kimselerin olmalıdır.— M. Kısa