1
Yaratan Rabbinin adı ile oku! [*]
Bu ayetteki emir vahyin ilk buyruğunu oluşturduğu için, henüz herhangi bir metnin olmadığı bir ortamda buradaki [kıraat] emrini bilinen anlamda “okumak” değil de daha çok “anlamak, düşünmek, yaratılana bakarak Yaratan’ı bulma çabası” anlamında entelektüel bir faaliyet olarak yorumlamak gerekmektedir.
2
O, insanı [‘alak]tan (embriyodan) yarattı.
3
Oku! Rabbin en cömert olandır!
4
Kalemle (yazmayı) öğreten O’dur.
5
İnsana bilmediğini (O) öğretti.
6
6,7. Hayır! Şüphesiz ki insan, kendini zengin (ihtiyaçsız) gördüğü için azar. [*]
Burada kendini yeterli, ihtiyaçsız ve sorumsuz görenlerin elbette azgınlaşacağı uyarısına değinilmektedir.
7
6,7. Hayır! Şüphesiz ki insan, kendini zengin (ihtiyaçsız) gördüğü için azar. [*]
Burada kendini yeterli, ihtiyaçsız ve sorumsuz görenlerin elbette azgınlaşacağı uyarısına değinilmektedir.
8
Şüphesiz ki dönüş, yalnızca Rabbinedir.
9
9,10. [Salât] (ibadet) ederken bir kulu engelleyeni gördün mü! [*]
Burada ibadete duran, ibadetle meşgul olanların hiçbir şekilde engellenmemesi gerektiğine dikkat çekilmektedir.
10
9,10. [Salât] (ibadet) ederken bir kulu engelleyeni gördün mü! [*]
Burada ibadete duran, ibadetle meşgul olanların hiçbir şekilde engellenmemesi gerektiğine dikkat çekilmektedir.
11
11,12. Gördün mü? [*] (Bir düşün:) Ya o (kul) doğru yol üzerindeyse veya [takvâ]yı (duyarlılığı) emrediyorsa?
11-13. ayetlerdeki hitap nankör insana yöneliktir.
12
11,12. Gördün mü? [*] (Bir düşün:) Ya o (kul) doğru yol üzerindeyse veya [takvâ]yı (duyarlılığı) emrediyorsa?
11-13. ayetlerdeki hitap nankör insana yöneliktir.
13
Gördün mü? (Bir düşün:) Ya o, (gerçeği) yalanlıyor ve (ondan) yüz çeviriyorsa?
14
Şüphesiz ki Allah’ın gördüğünü (bu adam) bilmez mi!
15
Hayır! Bundan vazgeçmezse (onu) perçeminden yakalayacağız! [*]
Buradaki [le nesfe‘an] fiilinin sonundaki [tenvîn], şeddesiz [nun] (te’kîd [nun]’u) yerindedir. Benzer bir kullanım da Yûsuf 12:32’de [le yekûnen] fiilinde söz konusudur. Bu iki [tenvin], bu kelimelerin isim değil, anlamı pekiştiren konumda fiil olduklarını göstermektedir.
16
O yalancı, günahkâr perçem(in)den! [*]
Bu ayet inkârcı/nankör insanın gerçeği yalanlayan beyninin ön (frontal) bölgesinden yakalanmasını içermekte, konuyla ilgili bilimsel bir gerçeğe mucizevî bir şekilde işaret etmektedir.
17
(O), meclisini (destekçilerini) çağırsın!
18
İleride biz de zebanileri çağıracağız!
19
Hayır! Ona itaat etme! (Rabbine) secde et [*] ve (O’na) yaklaş! [*]
Bu ayet Kur’an’daki 14 [tilavet] secdesinden birisidir. Secde ayetleri: A‘râf 7:206; Ra‘d 13:15; Nahl 16:49; İsrâ 17:107; Meryem 19:58; Hacc 22:18; Furkân 25:60; Neml 27:25; Secde 32:15; Sâd 38:24; Fussilet 41:37; Necm 53:62; İnşikâk 84:21; ‘Alak 96:19.,Kulun Rabbine en yakın olduğu an secde anıdır” hadisinin kaynağı bu kelime olabilir (Müslim, [salât], 215).