1
Andolsun, her şeyi örttüğü zaman geceye,
2
Aydınlattığı zaman gündüze,
3
Erkeği ve dişiyi yaratana!¹
1 Krş. Yâsin, 36/36
4
Muhakkak ki sizin çabalarınız elbette çeşit çeşittir.²
2 Krş. İsrâ, 17/84
5
Artık kim (başkalarına) verir ve Allah’a karşı sorumluluk bilincinde olursa³,
3 Hz. Ali’den gelen bir rivayette, o şöyle diyor: “Bir gün Hz. Peygamber ile bir cenazede idik. Hz. Peygamber, ‘Sizden hiçbiriniz yoktur ki, cennet ve cehennemde oturacağı yer yazılmamış olsun’ dedi. Birisi de ‘Ey Allah’ın Resulü, o hâlde iş işlemek/amel etmek niye?’ dedi. Hz. Peygamber de ‘İşleyiniz, herkese alıştığı şey kolaylaştırılır’ dedi ve Leyl Sûresi’nin 5-10. ayetlerini okudu (Buhari, VI, 211, Ebu Davut, ıı, 525). Ayrıca Kader meselesini ele aldığımız İslam’ı Anlamak isimli kitabımızda bu hadisi de açıkladık (s. 217-232)
6
En güzel olan (sözü) doğrularsa,
7
Biz de ona en kolay olanı kolaylaştırırız.⁴
4 En kolay yola yöneltip onda başarılı kılarız, o yolda yürümesini kolaylaştırırız anlamındadır. Bkz. Kehf, 18/88.
8
Ama kim cimrilik eder ve kendini her bakımdan yeterli bulup, Allah’a muhtaç görmezse [estağnâ],
9
En güzel olan (sözü) de yalanlarsa,
10
Biz de ona en zor olanı kolaylaştırırız.⁵
5 Onun güçlüğe uğramasını kolaylaştırırız.
11
Çukura yuvarlandığında malı/serveti ona fayda vermez.
12
Muhakkak ki bize düşen sadece doğru yolu göstermektir.⁶
6 Krş. Nahl, 16/9
13
Muhakkak ki ahiret de dünya [el-ûlâ] da Biz’e aittir.⁷
7 Krş. Necm, 53/25
14
Hâlbuki Ben sizi alevler saçan [telazzâ] ateşle uyardım.
15
Ona azgın/bedbaht [eşkâ] olandan başkası yaslanmaz,
16
Ki o, yalanlayan ve yüz çevirendir.
17
Allah’a karşı sorumluluk bilincinde olan uzak tutulacaktır
18
Ki o, malını veren ve arınandır.⁸
8 Krş. Fâtır, 35/18
19
İyiliği/verdiği nimeti kimseden bir karşılık beklemeden yapar;⁹
9 Rivayete göre, Hz. Ebu Bekir; Bilal-i Habeşî’yi, efendisinden satın alıp azat etti. Müşrikler de “Ebu Bekir, Bilal’den gördüğü bir iyilik karşılığında onu azat etti” dediler. Bunun üzerine bu ayet inmiştir.
20
(Onun tek amacı); sadece Yüce Rabbinin rızasını [vechihi] kazanmaktır.
21
Elbette kendisi de hoşnut olacaktır.¹⁰
10 Krş. Fecr, 89/28-30; Beyyine, 98/8