1
Andolsun derinden söküp çıkaranlara,
2
İşini ustaca/sağlam yapanlara,
4
Yarıştıkça yarışanlara,
5
İşi planlayıp düzenleyerek yapanlara,¹
1 Sûrenin başında yer alan bu 5 ayete çok farklı tefsirler yapılmıştır; ilk iki ayeti kimi meleklerle, kimi yıldızlarla; üçüncü ayeti ticaret veya savaş gemileriyle; dördüncü ayeti de kimi savaş atlarıyla yorumlamıştır. Razî’nin dediği gibi bunların hepsi de olabilir.
6
Şiddetli bir sarsıntının olacağı gün,
7
(O sarsıntıyı) başka sarsıntılar da takip eder.
8
O gün yürekler dışarıya fırlayacakmış gibi çarpar [vâcife].
9
Gözlerini de korku bürür.
10
(Şöyle) derler: “Muhakkak ki biz o çukurdan çıkıp eski hâlimize mi döndürüleceğiz?”
11
“Bizler çürümüş ufalanmış kemikler hâlinde olduğumuz zaman mı?
12
Derler ki: “Öyleyse bu ancak zararına/hüsranlı bir dönüştür.”
13
O, ancak bir tek çığlıktır [zecretun].
14
Bir de bakmışsın ki, hepsi de mahşerde [sâhire].
15
(Ey Peygamber!) Sana Musa’nın haberi geldi mi?
16
Hani kutsal vadi Tuva’da² Rabbi ona şöyle seslenmişti:
2 Krş. Mâide, 5/21; Tâhâ, 20/12; Kasas, 28/30
17
“Firavun’a git, muhakkak ki o, iyice azdı.”
18
De ki: “Arınmaya niyetin var mı?”
19
“Seni Rabbine giden yola iletmek istiyorum. Böylece O’nun haşmetinden ürperesin!”
20
Bunun üzerine (Musa) büyük delili/mucizeyi [âyet] gösterdi.³
3 Bu büyük mucize, Musa’nın asâsının yılana dönüşmesi olabilir.
21
Fakat o yalanladı ve karşı geldi.
22
Sonra sırtını döndü ve uzaklaştı [se’â].
23
Hemen (kavmini) topladı ve onlara hitap etti:
24
“Muhakkak ki ben sizin en büyük Rabbinizim” dedi.⁴
4 Krş. Şuarâ, 26/37; Kasas, 28/38
25
Allah da onu yakalayıp dünya ve ahiret cezasıyla cezalandırdı.
26
Muhakkak ki bunda Allah’ın haşmetinden titreyenler için bir ibret vardır.
27
Sizi mi yaratmak daha zor yoksa göğü mü?⁵ O, onu bina etti,
5 Gök veya gökyüzü tabiri, bütün kozmik sistemi gösteren mecâzi bir ifadedir.
28
Kubbesini yükseltti ve her şeyi düzenledi⁶.
6 Krş. Ra’d, 13/2
29
Gecesini kararttı ve gündüzünü [duhâhâ] aydınlattı.
30
Bundan sonra da yeryüzünü yuvarlayıp düzenledi [dehâhâ]⁷.
7 “Dehâhâ” Arapçada D-H-V kökünden gelir. Etimolojik olarak, dolamak, yaymak ve sarmak gibi anlamları vardır. Bu kök aynı zamanda devekuşu yumurtasını gömdüğü yerin de adıdır. Yumurtanın gömüldüğü yer küresel bir şekildedir. Dolayısıyla buradan dünyanın da yuvarlaklaştırıldığına bir işaret vardır diyebiliriz.
Sonraki 16 ayet →