İsmail Hakkı İzmirli · MealMerkezi.Net

1

Bütün cihanı Allah azabıyle korkutmak üzere hak ve bâtılı ayıran Kur/an/ı kuluna indiren Tanrı her şeyden yücedir [⁴]. [3] Mekke'de nâzil olmuş (77) âyettir. [4] Yahut bereket ondandır ve bereketi çoktur, daim ve sabittir.

İ. H. İzmirli 25:1

2

O Tanrı ki göklerin, yerin padişahlığı O/nundur. O, çocuk edinmemiştir. Mülkünde hiçbir ortağı yoktur. Her şeyi yaratmış, gereği gibi takdir etmiştir [⁵]. [5] İnce noktasına varıncaya kadar düzeltmiş, ölçüsü ölçüsüne koymuştur.

İ. H. İzmirli 25:2

3

Müşriklerse onu bırakarak hiçbir şeyi yaratamayan, bilâkis kendileri yaratılan, öz nefislerine hiçbir mazarrat ve menfaat veremeyen; öldürmeye, diriltmeye ve kıyamette yeniden diriltmeye gücü yetmeyen mabut edinmişlerdir,

İ. H. İzmirli 25:3

4

Kâfir olanlar «— Bu Kur/an, onun uydurduğu yalandan başka bir şey değildir, bu hususta ona başkaları yardımda bulunmuşlardır» demişlerdi. Onlar bu iddia ile hakikaten haksızlığa ve yalancılığa sapmışlardır.

İ. H. İzmirli 25:4

5

Onlar «— Bu Kur/an eskilerin masallarıdır ki peygamber onları yazdırmıştır. Ezberlemesi için sabah, akşam kendisine okunur» [¹] dediler. [1] Yani kendisine Kur'an öğretiliyor. Vaktiyle namaz yalnız sabah ve akşam vakitlerinde farz olmakla bu iki vakitte Müslümanlar huzur-u risalette toplanırlar, nâzil olan âyetleri yazarlardı. Yahut sabah ve akşam âyetler ona vahiyolunur.

İ. H. İzmirli 25:5

6

Onlara de ki Kur/an/ı göklerdeki ve yerdeki esrarı bilen Allah inzâl etmiştir. O, yarlıgayan, bağışlayandır.

İ. H. İzmirli 25:6

7

Onlar dediler ki bu peygamber niye yemek yer? Niye pazarlarda dolaşıp alışveriş eder? Ona bir melek gönderilip de onunla beraber Allah azabıyle korkutmalıydı [²]. [2] Yani melek onu tasdik etmeliydi.

İ. H. İzmirli 25:7

8

Yahut ona bir hazine indirmeliydi veya onun bir bahçesi bulunup ondan yemeliydi de pazarlarda dolaşmamalıydı. Zalimler mü/minlere «— Siz bu yolu Âdem/den [³] başkasına tâbi olmuyorsunuz» demişlerdi. [3] Veya akciğerli yani insandan.

İ. H. İzmirli 25:8

9

Baksana, sana nasıl misaller getirdiler [⁴] de sapıttılar. Artık yolu da bulamıyorlar [⁵]. [4] Sana neler söylediler! Nasıl ad taktılar. [5] Yahut nübüvvetine diyecek bir şey bulamıyorlar.

İ. H. İzmirli 25:9

10

Dilerse sana bu dediklerinden daha iyisini, ağaçları altından ırmaklar akar uçmaklar veren, sana köşkler yapan [⁶] Tanrı/nın hayır ve bereketi pek çoktur. [6] Fakat bu hususu daimî ikametgâh olan âhirete bıraktı.

İ. H. İzmirli 25:10

11

Hayır, onlar kıyameti yalan saydılar. Biz de kıyameti yalan sayanlara alevli bir ateş [⁷] hazırladık. [7] Veya Saîr adlı Cehennemi.

İ. H. İzmirli 25:11

12

O ateş onların karşısına çıkınca [¹] onlar ateşten [²] öfkelenip gürüldeme seslerini işitecekler. [1] Veya ateş onların göreceği yerde olunca veya Cehennem bekçileri onları görünce veya temsil tarikiyle ateş onları görünce. [2] Veya bekçilerden.

İ. H. İzmirli 25:12

13

Onlar, elleri boyunlarına bağlı olarak ateşin dar bir yerine atıldıkları zaman orada kendilerine beddua ederek helaklerini temenni edeceklerdir.

İ. H. İzmirli 25:13

14

Onlara «— Bugün bir kere beddua etmeyin, bilâkis çok çok beddua edin» denilecek [³]. [3] İstihza ile «bir kere (vaveyla) demeyin, azabınızın devamı için bin kere (vaveyla) deyin» denecek.

İ. H. İzmirli 25:14

15

Onlara de ki, acaba bu mu daha iyidir? Yoksa sakınanlara vaat olunan daimî Cennet mi iyidir? Onlar için burada mükâfat vardır. Burası uğraktır.

İ. H. İzmirli 25:15

16

Onlar orada daim kaldıkları halde dilediklerini hazır bulurlar. Bu nimet Rabbinden istemeye değer vaattir [⁴]. [4] Veya Kabbinden istenmiş olan vaadi iktizasıdır.

İ. H. İzmirli 25:16

17

Allah müşrikleri ve Allah/ı bırakarak taptıklarını toplayacağı gün mâbutlara [⁵] «— Bu kullarımı siz mi yoldan çıkardınız? Yoksa kendileri mi yoldan çıktılar?» diyecek. [5] İsa ve Üzeyir ve melâikeye.

İ. H. İzmirli 25:17

18

Onlar «— Aman Allah/ım! [⁶] Senden başka bir yâr edinmek bize yaraşmaz [⁷]. Fakat siz dünyada onlara, babalarına o kadar bol nimet verdiniz ki seni anmayı unuttular. Böylece helake duçar oldular [⁸]» diyecekler. [6] Veya seni nalâyık şeylerden tenzih ederiz. [7] Veya bizim buna liyakatimiz, salâhiyetimiz yoktur. [8] Veya helake mahkûm kavimdiler.

İ. H. İzmirli 25:18

19

Müşriklere de işte mâbutlarınız dediklerinizi yalan saydılar. Artık sizin ne azabı savuşturmaya ne de yardıma gücünüz yetmez. İçinizden her kim öz nefsine zulümde bulunduysa ona büyük bir azap tattıracağız.» denecek. [9] Veya bir çareye.

İ. H. İzmirli 25:19

20

Senden evvel gönderdiğimiz peygamberler de yemek yerler, pazarlarda dolaşırlardı. Biz birinizi diğerinize belâ ve mihnete sebep kıldık Bakalım siz buna katlanabilecek misiniz [¹¹] ? Rabbin hakikati görür, ona göre ceza verir. [10] Kâfiri müslime, zengini fakire, sahihi mâriza.. fitne kıldık. [11] Katlanın demektir. Yahut bakalım katlanacak mısınız yoksa katlanmayacak mısınız? Ona göre muamele yapacağız.

İ. H. İzmirli 25:20

21

Bize kavuşmayı ummayanlar «—- Bize melekler indirmeliydi. Veya doğrudan doğruya biz Rabbimizi görmeliydik» dediler. * Onlar nefislerini kabarttılar. Hele taşkınlıkta pek ileri vardılar.

İ. H. İzmirli 25:21

22

Melekleri görecekleri gün melekler «— Bugün günahkârlar için müjde yoktur. Size müjde büsbütün yasaktır» diyecekler [¹]. [1] Yahut melekleri görecekleri gün günahkârlara müjde olunmaz. Onlarsa «— Allah'tan bu halin büsbütün men olunmasını isteriz» derler.

İ. H. İzmirli 25:22

23

Onların yaptıkları iyi işleri ele alarak zerre gibi dağılmış toza çevireceğiz [²]. [2] Yani misafirlere ikram eylemek, akrabayı gözetmek, mazlumlara yardım etmek gibi iyilikleri kabul etmeyeceğiz.

İ. H. İzmirli 25:23

24

O gün Cennetliklerin en iyi karargâhları, en güzel istirahatgâhları bulunacak.

İ. H. İzmirli 25:24

25

O gün, beyaz bulutla [³] gök yarılacak, melekler yere inecekler. [3] Veya bembeyaz bulutun çıkmasından dolayı.

İ. H. İzmirli 25:25

26

İşte o gün, hakikî mülk [⁴] yalnız esirgeyen Tanrı/nındır, o gün kâfirler hakkında güç bir gündür. [4] Zeval bulmaz hakimiyet, saltanat-ı kahire.

İ. H. İzmirli 25:26

27

27, 29. O gün, zalim nedametinden ellerini ısırıp diyecek ki: «— Keşke peygamberle beraber hak yolunu tutsaydım, eyvah bana! Ne olurdu da filânı dost edinmeseydim! * Bana Kur/an veya iman gelmişken o, beni ondan saptırdı. Şeytan insanı yalnız bırakır».

İ. H. İzmirli 25:27

28

27, 29. O gün, zalim nedametinden ellerini ısırıp diyecek ki: «— Keşke peygamberle beraber hak yolunu tutsaydım, eyvah bana! Ne olurdu da filânı dost edinmeseydim! * Bana Kur/an veya iman gelmişken o, beni ondan saptırdı. Şeytan insanı yalnız bırakır».

İ. H. İzmirli 25:28

29

27, 29. O gün, zalim nedametinden ellerini ısırıp diyecek ki: «— Keşke peygamberle beraber hak yolunu tutsaydım, eyvah bana! Ne olurdu da filânı dost edinmeseydim! * Bana Kur/an veya iman gelmişken o, beni ondan saptırdı. Şeytan insanı yalnız bırakır».

İ. H. İzmirli 25:29

30

Peygamber dedi ki: «— Yâ Rab! Kavmim Kur/an/ı bırakıverdiler [⁵]. [5] Veya hezeyan saydılar.

İ. H. İzmirli 25:30