1
هان ای مردمان! از پروردگارتان پروا کنید: کسی که همهی شما را از یک تن آفرید و همسرش را (نیز) از او پدید آورد، و از این دو، مردان و زنانی بسیار پراکند. و خدا را پروا بدارید که به (وسیلهی) او (از یکدیگر) درخواست (و با هم همکاری) میکنید و (نیز) ارحامتان را (پروا بدارید). همواره خدا بر (سر و سامان)تان بسی نگهبان بوده است.
2
و اموال یتیمان را به آنان بازپس دهید و مال پاکیزه و مرغوب آنان را با (مال) ناپاکیزه(ی خودتان) هرگز جایگزین نکنید و اموال آنان را در شمار اموال خودتان مخورید (که) بیگمان این گناهی بزرگ بوده است.
3
و اگر در (اجرای) قسط [:فوق عدالت] میان یتیمان بیمناکید (دست کم) هر چه از زنان که شما را پسند افتاد -دو دو، سه سه و چهار چهار- به همسری برگزینید. پس اگر بیم دارید (که نسبت به آنان یا خودتان از نظر اجتماعی، اقتصادی، دینی و سایر جهات) به عدالت رفتار نکنید، به یک زن (آزاد) یا به آنچه دسترس دارید (مانند مُتعه یا کنیز یا عزوبت) اکتفا کنید (که) این (خودداری) نزدیکتر است به اینکه سنگینبار و زیانکار نشوید.
4
و مهریهی زنان را به عنوان هدیهی زناشویی بدون منّتی به شیرینی به ایشان بدهید. پس اگر به میل خودشان چیزی از آن را به شما واگذاشتند، آن را گوارا بخورید.
5
و اموالتان را -که آنها را خدا (وسیلهی) قوام و به پا داشتن (زندگی) شما قرار داده- به سفیهان مدهید، و در آن نیازهایشان را تأمین کنید و آنان را پوشاک دهید، و با آنان سخنی پسندیده بگویید.
6
و یتیمان را بیازمایید تا هنگامی که به (سن) زناشویی رسند؛ پس اگر در ایشان رشدی (اقتصادی) یافتید، اموالشان را به آنان واگذارید، و اموال آنها را از (بیم) آنکه مبادا به (این) رشد رسند به اسراف و شتاب مخورید. و آن کس که توانگر بوده باید (از گرفتن مزد سرپرستی،) عفاف و خودداری جوید و هر کس تهیدست بوده است میتواند مطابق عرف شرعی (و به اندازهی ضرورت و تحمل مال یتیم از آن) بخورد. پس هرگاه اموالشان را به آنان رد کردید برایشان گواه بگیرید. و خدا برای حسابگری کافی است.
7
برای مردان، (و کلّ ذکور) از (تمامی) آنچه پدران و مادران و خویشاوندان نزدیکترشان بر جای گذاشتهاند سهمی است و برای زنان (و کل نسوان نیز) از (تمامی) آنچه پدران و مادران و خویشاوندان نزدیکترشان برجای گذاشتهاند سهمی است - خواه آن (مال) کم باشد یا زیاد - در حالیکه (برای هر دو) نصیبی مفروض [:قطعی] است.
8
و هنگامی که خویشاوندان نزدیکتر(تان) که ارث نمیبرند -و (نیز) یتیمان و مستمندان- در تقسیم حاضر شدند، (چیزی) از آن به ایشان ارزانی دارید و با آنان سخنی پسندیده گویید.
9
و آنان که اگر فرزندانی ناتوان (و محروم از ارث همچون این محرومان) از خود بر جای بگذارند، (که) بر (آیندهی) آنان بیم دارند، باید (از ستم بر این محرومان نیز) بترسند. پس باید از خدا پروا بدارند و سخنی نگهبان [:بازدارنده از پریشانیشان] برایشان بگویند.
10
بیگمان کسانی که اموال یتیمان را به ستم میخورند، جز این نیست که (آنها) آتشی (است که) در شکمهاشان میخورند، و به زودی آتشی سخت شعلهور را فروزان کنند.
11
خدا به شما دربارهی فرزندانتان (در زندگی و مرگتان) سفارش میکند: سهم پسر، چون سهم دو دختر است و اگر همهی وارثان، دخترند (و) از دو تن بیشترند، سهم آنان دو سوم ماترک است و اگر تنها یکی باشد، نیمی از میراث از آنِ اوست، و برای هر یک از پدر و مادرش یکششم از ماترک است، اگر فرزندی داشته باشد. پس اگر فرزندی نداشته و پدر و مادرش از او ارث بردند، برای مادرش یکسوم (و برای پدرش همان یکششم) است. پس اگر (مورث) برادران یا خواهرانی داشته باشد، مادرش یکششم میبرد. (البته) همهی اینها پس از انجام وصیّتی است -که او بدان سفارش میکند- یا دِینی (که هر دو باید استثنا شود). شما نمیدانید کدامیک از پدران و فرزندانتان برایتان سودمندترند، حال آنکه (این) فریضهای است از جانب خدا. همواره خدا بسی دانای حکیم بوده است.
12
و نیمی از (کل) میراث همسرانتان از آنِ شما (مردان) است، اگر آنان فرزندی نداشته باشند؛ و اگر فرزندی داشته باشند؛ یکچهارم (کل) آن از آنِ شماست، (البته) پس از انجام وصیّتی که بدان سفارش میکنند یا دِینی. و یک چهارم از (کل) میراث شما (مردان) برای زنانتان است اگر شما فرزندی نداشته باشید و اگر فرزندی داشته باشید، یکهشتم (کل) آن برای آنان است، (البته) پس از (انجام) وصیّتی که بدان سفارش میکنید یا دِینی. و اگر مرد یا زنی که (دیگران) از او ارث میبرند (که نه پدران و مادران و نه فرزندان) باشند و برای او برادر یا خواهری باشد، برای هر یک از آن دو (که ابوینی نیستند) یکششم (ماترک) است و اگر آنان بیش از این باشند، در یکسوم (ماترک) سهم دارند، (البته) پس از انجام وصیّتی که به آن سفارش میشود یا دِینی؛ حال آنکه در وصیّتش زیانی (به وارثان) نرساند. این است سفارش خدا و خداست که دانا و بردبار است.
13
اینها حدود الهی است و هر کس از خدا و پیامبرش اطاعت کند، (خدا) او را به باغهایی در آورد که از زیر (درختان)شان نهرها روان است، حال آنکه در آنها جاودانهاند و این (همان) کامیابی بزرگ است.
14
و هر کس خدا و پیامبرش را نافرمانی کند و از حدود مقرّر او تجاوز نماید، وی را به آتشی در آورد که در آن خواهد بود، و برای او عذابی اهانتبار است.
15
و از زنانتان، کسانی که مرتکب فحشا(ی جنسی آشکارا) میشوند، چهار مرد از میان خودتان بر آنان گواه گیرید. پس اگر شهادت دادند، آن زنان را در خانهها(تان) بازداشت کنید، تا مرگشان فرا رسد، یا خدا برای آنان راهی (دیگر) نهد.
16
و از میان شما، آن دو تن را که مرتکب زشتکاری (جنسی) میشوند، آزارشان دهید؛ پس اگر توبه نمودند و اصلاح کردند از آنان صرف نظر کنید. بیگمان خدا بسی برگشتکنندهی رحمتگر بر ویژگان بوده است.
17
توبه (و برگشت) بر(عهدهی) خدا، تنها برای کسانی است که از روی نادانی مرتکب گناهی شوند، سپس به زودی توبه کنند؛ پس اینانند که خدا به آنان برگشت میکند. و خدا بس دانایی فرزانه بوده است.
18
و (این) توبه برای کسانی که گناه میکنند (و) تا هنگامی که مرگ یکی از ایشان در رسد، میگوید: «اکنون توبه کردم» (پذیرفته) نیست و (نیز توبهی) کسانی که در حال کفر میمیرند؛ اینانند که برایشان عذابی دردناک آماده کردهایم.
19
هان ای کسانی که ایمان آوردید! برای شما حلال نیست که (خود) زنان (یا اموالشان) را ارث برید و آنان را زیر فشار مگذارید تا بخشی از آنچه را به آنان دادهاید از ایشان به در آرید، مگر آنکه مرتکب زشتکاری آشکارگری شوند. و با آنان به شایستگی رفتار کنید و (حتی) اگر از آنان خوشتان نیامد. شاید چیزی را خوش نمیدارید و خدا در آن خیری فراوان قرار میدهد.
20
و اگر خواستید همسری (دیگر) به جای همسر (پیشین خود) برگزینید و به یکی از آنان بار شتری طلا دادهاید، پس چیزی از او باز پس مگیرید. آیا میخواهید آن (مال) را به بهتان و گناهی پیگیر و آشکارگر (از آنان) باز پس گیرید؟
21
و چگونه آن مال را (از آنان) باز میستانید با آنکه همواره با یکدیگر خلوت کردهاید (تنگاتنگ بهرهی زناشویی و کام گرفتهاید و (آنان هم) از شما پیمانی استوار گرفتهاند؟
22
و با زنانی که پدرانتان به ازدواج خود در آورده (و یا آمیزشی به حرام کرده)اند نکاح مکنید؛ مگر آنچه پیشتر رخ داده. این همواره زشتکاری و (مایهی) دشمنی و بد راهی بوده است.
23
(این زنان در همهی ابعاد زنانگی) بر شما حرام شدهاند: مادرانتان، دخترانتان، خواهرانتان، عمّههایتان، خالههایتان، دختران برادر، دختران خواهر، مادرهایتان که به شما شیر دادهاند، خواهران رضاعی شما، مادران زنانتان، و دختران همسرانتان که در دامان شما پرورش یافتهاند و با آن همسران همبستر شدهاید؛ پس اگر با آنها همبستر نشدهاید بر شما گناهی نیست (که دختران یا مادرانشان را نکاح کنید) و زنان پسرانی که از صلبهای خودتان هستند و جمع میان دو خواهر با همدیگر؛ مگر آنچه که در گذشته رخ داده (که اکنون حرامند) خدا بیگمان پوشندهی رحمتگر بر ویژگان بوده است.
24
و زنان شوهردار (نیز بر شما حرام شدهاند) به استثنای زنانی که مالک آنان شدهاید (و شوهرانشان همچنان در حال کفرند). (این) فریضهی الهی است که بر شما مقرر گردیده و غیر از این (زنان) برای شما حلالند که با اموال خود جویا شوید، در حالی که نگهدارندهی پاکی بوده و زناکار نباشید. پس از زنانی (موقت) که از آنان بهرهای شهوانی بردهاید مهرشان را به عنوان فریضهای به آنان بدهید و بر شما گناهی نیست که پس از تعیین مبلغ مقرّر، با یکدیگر توافق کنید (که مدّت عقد موقت یا مهرشان را کم یا زیاد کنید). همواره خدا بسی دانای حکیم بوده است.
25
و هر کس از شما، از نظر مالی (یا حالی) نمیتواند زنان (آزاد) پاکدامن باایمان را به همسری (خود) در آورد، پس با دخترانی باایمان که مالک آنان هستید (ازدواج کنید). و خدا به ایمان شما داناتر است. همهی آزادانتان و زرخریدانتان از (جنس و پیوند) یکدیگرید؛ پس آنان را با اجازهی مالکان و خانوادهشان به همسری (خود) در آورید و مهریههاشان را به طور پسندیده به آنان بدهید در حالیکه پاکدامن باشند نه زناکاران و نه دوستگیران پنهانی. پس چون به ازدواج (شما) در آمدند، اگر مرتکب فحشایی شدند، در این صورت بر آنان نیمی از عذاب [:مجازات] زنان آزاد است. این (پیشنهاد زناشویی با کنیزان) برای کسی از شماست که از تعب عزوبت بیم دارد و صبر کردن برای شما بهتر است. و خدا پوشندهی رحمتگر بر ویژگان است.
26
خدا میخواهد (حقایق را) برای شما روشن کند و سنتهای کسانی را که پیش از شما بودهاند به شما بنمایاند و بر شما برگردد. و خدا بسی دانای حکیم است.
27
و خدا میخواهد بر شما بازگردد و کسانی که از خواستهها(ی شهوانیشان) پیروی میکنند میخواهند شما دستخوش انحرافی بزرگ شوید.
28
خدا میخواهد (تا بارتان را) از شما سبک گرداند. و انسان ناتوان آفریده شده است.
29
هان ای کسانی که ایمان آوردید! اموال همدیگر را به ناروا مخورید مگر آنکه داد و ستدی با تراضی یکدیگر (بر مبنای عقل و شرع)، از شما (انجام) بشود؛ و خودهاتان (و دیگران) را مکشید، زیرا همواره خدا نسبت به شما رحمتگری ویژه بوده است.
30
و هر کس از روی تجاوز و ستم چنین کند، به زودی وی را گیرانهی آتشی کنیم، و این کار بر خدا آسان بوده است.
Sonraki 30 ayet →